انتقال مجدد ذخایر ساقه ژنوتیپهای گندم در آبیاری معمول و تنش خشکی

گندم مهمترین گیاه زراعی کشور است در شرایط اقلیمی کشور ما تنشهای محیطی مختلفی باعث خسارت و کاهش عملکرد گندم می شود که از مهمترین آنها تنش خشکی انتهای فصل است. در چنین شرایطی که فتوسنتز جاری گیاه گندم کاهش می یابد، ذخایر ساقه می تواند منبع مهمی برای پر کردن دانه باشد. با هدف بررسی میزان انتقال مجدد ذخایر ساقه یازده ژنوتیپ گندم در سه شرایط آبیاری، معمول، تنش خشکی انتهای فصل و تنش خشکی با محلول پاشی سولفات روی از نظر میزان و راندمان انتقال ذخایر ساقه ارزیابی شد. بدین منظور تغییرات وزن خشک بخش های مختلف ساقه در فاصله زمانی گرده افشانی تا رسیدگی، بررسی گردید. تنش خشکی انتقال ماده خشک از پدانکل را افزایش اما از گره های پایین تر کاهش داد. ماده خشک منتقل شده از پدانکل در شرایط آبیاری مطلوب و خشکی به ترتیب ۵.۷۲ و ۶.۹۸ میلی گرم بود. این مقادیر در میانگره زیر پدانکل به ترتیب ۶.۱۳۶ و ۲.۱۱۵ میلی گرم و در مجموع میانگره های پایینی ۵.۱۹۰ و ۲.۱۳۵ میلی گرم بود. تنش خشکی بازدهی انتقال ماده خشک از پدانکل را افزایش ولی در دو جزء دیگر کاهش داد. در هر سه جزء ساقه، مصرف روی باعث افزایش بازده انتقال ذخایر در شرایط تنش گردید. بین سه جزء ساقه، بازدهی انتقال ماده خشک از میانگره زیر پدانکل بیش از پدانکل و مجموع میانگره های پایینی بود. لاین ۸۶-۱۴-WS و رقم روشن به ترتیب بیشترین و کمترین بازده انتقال از پدانکل را داشتند. در مورد میانگره زیر پدانکل بیشترین و کمترین راندمان انتقال مربوط به ارقام پیشگام و ارگ بود. میانگین بازده انتقال از میانگره های پایینی از ۱.۳۶ درصد در رقم پیشگام تا ۸.۲۱ درصد در رقم روشن متغیر بود. میانگین کلی بازده انتقال ماده خشک از کل ساقه در شرایط این آزمایش ۳.۲۹ درصد برآورد گردید که بین ۰.۲۵ تا ۵.۳۴ درصد به ترتیب در رقم روشن و لاین ۱۴-۸۶-WS متغیر بود.

کلیدواژه ها:

انتقال ، مجدد ، گندم ، روی ، تنش خشکی