بررسی تاثیر اختلال نقص توجه و بیش فعالی ADHD بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی رشدی در میان کودکان سنین دبستان است که می تواند پیامدهای قابل توجهی بر فرآیند یادگیری، تمرکز کنترل رفتاری و عملکرد تحصیلی آنان بر جای بگذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین علائم ADHD و افت عملکرد تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. در بخش نظری ابتدا به تبیین مفاهیم پایه ای مرتبط با اختلالات یادگیری پرداخته شده و سپس به صورت دقیق تر جنبه های گوناگون اختلال ADHD شامل ویژگی های بالینی، رفتاری و شناختی آن بررسی شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، اطلاعات مورد نیاز را از ۲۰ دانش آموز پایه های مختلف مدارس ابتدایی روستایی در شهرستان بانه گردآوری کرده است. برای جمع آوری داده های کمی از پرسشنامه کانرز به منظور سنجش علائم ADHD و توجه به توصیفات درسی آنها برای سنجش عملکرد تحصیلی استفاده شد. تحلیل آماری داده ها نشان داد که بین شدت علائم ADHD، به ویژه مولفه کم توجهی و سطح عملکرد تحصیلی دانش آموزان رابطه منفی معناداری وجود دارد. این بدان معناست که هر چه نشانه های کم توجهی در دانش آموزان بیشتر باشد، احتمال افت تحصیلی در آنها افزایش می یابد. از سوی دیگر در این پژوهش تلاش شده است تا از تجارب، میدانی، مشاهدات، مستقیم، و تعاملات چندساله با دانش آموزان مبتلا به ADHD نیز بهره گرفته شود. این اطلاعات کیفی به شناسایی چالش های واقعی موجود در کلاس درس و بررسی اثربخشی راهکارهای مختلف آموزشی کمک کرده است. در نتیجه پژوهش حاضر ضمن ترکیب یافته های نظری و تجربی، مجموعه ای از راهبردهای کاربردی از جمله مداخلات، آموزشی، رویکردهای رفتاری و در برخی موارد توصیه های درمانی را برای حمایت از این دسته از دانش آموزان ارائه می دهد. یافته های این مطالعه بر اهمیت تشخیص زودهنگام علائم ADHD، آموزش معلمان در زمینه مدیریت کلاس های دارای دانش آموزانی با این شرایط و همکاری مستمر میان خانواده، مدرسه و متخصصان سلامت روان تاکید دارد. هدف نهایی پژوهش فراهم آوردن بستری مناسب برای رشد یادگیری و شکوفایی استعدادهای بالقوه دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی است؛ تا از طریق برنامه ریزی های دقیق تر، آموزشی، موانع موجود در مسیر تحصیلی این گروه از کودکان به حداقل برسد.

کلیدواژه ها:

اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) ، عملکرد تحصیلی دانش آموزان ابتدایی ، اختلالات یادگیری ، کم توجهی ، مداخلات آموزشی ، تحلیل رفتاری