برنامه ریزی درسی با رویکرد جامعه شناختی: نقش فرهنگ و ساختار اجتماعی

برنامه ریزی درسی به عنوان یکی از ارکان اساسی نظامهای آموزشی نه تنها بر رشد فردی و تحصیلی یادگیرندگان تاثیر می گذارد، بلکه بازتابی از روابط، قدرت، ایدئولوژی های مسلط و تحولات فرهنگی و اجتماعی است. این مقاله با رویکرد جامعه شناختی به بررسی نقش فرهنگ و ساختار اجتماعی در طراحی برنامه های آموزشی می پردازد و تحلیل می کند که چگونه برنامه های درسی می توانند به بازتولید نابرابری های اجتماعی یا تحقق عدالت آموزشی کمک کنند. با استفاده از چارچوب نظریه های جامعه شناسی، آموزش و پرورش از جمله نظریه های بازتولید اجتماعی بوردیو و پاسرون، نظریه مقاومت فریره، و دیدگاه دورکیم درباره جامعه پذیری، این پژوهش نشان می دهد که برنامه های درسی غالبا تحت تاثیر فرهنگ گروه های مسلط طراحی می شوند و به حاشیه نشینی دانش آموزان از طبقات محروم یا اقلیت های فرهنگی منجر می شوند. همچنین تاثیر فناوری و تغییرات اجتماعی بر تحول برنامه ریزی درسی مورد بحث قرار گرفته است. یافته ها حاکی از آن است که برنامه ریزی درسی، منعطف، چندفرهنگی و غیرمتمرکز می تواند به کاهش نابرابری های آموزشی و پاسخگویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان بینجامد. در پایان پیشنهاد می شود که برنامه ریزان درسی با در نظر گرفتن تنوع فرهنگی، عدالت آموزشی و تحولات فناورانه به طراحی برنامه هایی بپردازند که همسو با چالش های جهان معاصر باشند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، جامعه شناسی ، آموزش و پرورش ، فرهنگ و آموزش ، نابرابری آموزشی