مقایسه مهارت خواندن در دانش آموزان تک زبانه و دو زبانه دوره ابتدایی

مهارت خواندن یکی از بنیادی ترین مهارت های تحصیلی است که نقش تعیین کننده ای در موفقیت آموزشی دانش آموزان ایفا می کند. در میان کودکان دوزبانه، رشد و تقویت این مهارت با چالش های ویژه ای همراه است؛ چرا که آن ها باید همزمان با یادگیری زبان رسمی، مدرسه بر موانع زبانی و فرهنگی ناشی از تفاوت زبان مادری و زبان آموزش غلبه دکنند. این موضوع اهمیت بررسی دقیق عوامل موثر بر مهارت خواندن در دانش آموزان دوزبانه را دو چندان می سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه مهارت خواندن و مولفه های آن در دانش آموزان تک زبانه و دوزبانه دوره ابتدایی و شناسایی عوامل موثر بر تفاوت های عملکردی میان این دو گروه است. این مطالعه با رویکرد مروری و با تحلیل انتقادی پژوهش های ملی و بین المللی انجام شده است. برای گردآوری داده ها، مقالات علمی پژوهشی معتبر داخلی و خارجی که به بررسی مهارت خواندن، چالش های دوزبانگی و عوامل جمعیت شناختی مرتبط با سواد خواندن پرداخته اند، مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که دانش آموزان دوزبانه در مولفه هایی مانند دقت، سرعت و درک مطلب نسبت به همسالان تک زبانه خود عملکرد ضعیف تری دارند و این تفاوت عمدتا به دلیل فاصله زبانی میان زبان مادری و زبان آموزش رسمی، محدودیت دانش واژگانی و کمبود تجربه زبانی در محیط خانه است. همچنین یافته ها حاکی از آن بود که ارائه بازخورد آموزشی به زبان مادری تاثیر معناداری بر بهبود عملکرد خواندن و نوشتن دانش آموزان دوزبانه دارد و می تواند نقش مهمی در کاهش اضطراب، افزایش اعتماد به نفس و ارتقای عدالت آموزشی ایفا کند. علاوه بر این، متغیرهای جمعیت شناختی مانند سن، جنسیت و سطح تحصیلات والدین نیز به عنوان عوامل موثر بر مهارت خواندن شناسایی شدند؛ به گونه ای که دانش آموزان با والدین باسوادتر و محیط زبانی غنی تر، عملکرد بهتری در مهارت خواندن از خود نشان دادند. در مجموع، نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه به شرایط زبانی و فرهنگی دانش آموزان دوزبانه، بازنگری در سیاست های آموزشی، آموزش معلمان برای مدیریت کلاس های چندزبانه و طراحی محتوای آموزشی متناسب با نیازهای زبانی تاکید دارد. این یافته ها می تواند راهنمایی برای برنامه ریزان آموزشی و معلمان در جهت بهبود کیفیت آموزش خواندن و کاهش شکاف عملکردی میان دانش آموزان تک زبانه و دوزبانه باشد.

کلیدواژه ها:

مهارت خواندن ، دانش آموزان دوزبانه ، دانش آموزان تک زبانه ، آموزش ابتدایی ، زبان مادری