سنجش میزان موفقیت طرحهای تغییر کاربری اراضی ملی مرتعی و جنگلی به کشاورزی مطالعه موردی طرح طوبی در شهرستان سنندج

مدیریت و بهره برداری صحیح از اراضی ملی در قالب طرحهای بهره برداری برای دستیابی به اهداف مشخص و توسعه پایدار حائز اهمیت است. ارزیابی میزان موفقیت و بررسی تاثیرات اجرای این طرح ها می تواند در رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده و و چالشهای اجرای آنها برای آینده توسعه کشاورزی پایدار مهم و بینادی است مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات اقتصادی طرح ملی طوبی که تلاش داشت از طریق واگذاری اراضی ملی مرتعی و جنگلی به بهره برداران بخش خصوصی توسعه اشتغال و تولید کشاورزی را تسریع کند در شهرستان سنندج انجام شد در این پژوهش جمع آوری داده ها به شیوه ی توصیفی- تحلیلی انجام شد جامعه هدف بهره برداران طرح طوبی در شهرستان سنندج بودند، که با استفاده از فرمول کوکران ۱۷۰ نفر از بهره برداران به روش تصادفی انتخاب شدند پرسشنامه ها با طیف لیکرت ۵ گزینه ای طراحی و به روش آلفای کرونباخ پایایی آن تایید گردید. با آزمون کای دو (۲^x) فرضیات مطالعه اثبات گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای spss و excel انجام شد. علاوه بر بررسی دیدگاه بهره برداران در مورد آثار مثبت و منفی اقتصادی طرح ، یک دوره ۲۷ ساله (۷) سال دوره اجرا و ۲۰ سال دوره سود آوری طرح مذکور در استان کردستان با روش منفعت به هزینه تحلیل شد. نتایج نشان داد اجرای این طرح در شهرستان سنندج به افزایش درآمد بهره برداران ذینفع کمک کرده است؛ اما این افزایش درآمد بیشتر از طریق توسعه تملک بر زمینهای منابع ملی بروز پیدا کرده است نه توسعه تولید چشم گیر محصولات کشاورزی در همین حال تغییر کاربری اراضی ملی موجب تحمیل هزینههای جانبی بر منابع طبیعی کشور شده است به نحوی که خالص ارزش فعلی طرح برای جامعه منفی بوده است. در مجموع، می توان نتیجه گرفت طرحهایی نظیر طرح طوبی به تنهایی پاسخگوی همه نیازهای توسعه ای نیستند اما با اصلاحات هدفمند سیاست گذاری هوشمندانه میتواند به عنوان بستری موثر برای توسعه پایدار کشاورزی و توانمندسازی بهره برداران در استانهای دارای منابع طبیعی غنی مورد بهره برداری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آثار ، اقتصادی ، استان ، کردستان ، اراضی ملی ، کشاورزی پایدار