بررسی سطح مختلف تنش خشکی بر جوانهزنی و رشد گیاهچه ماش (Vigna radiata L.)

هدف: تنش رطوبتی یکی از مهم ترین تنش های غیر زیستی است که کشت گیاهان زراعی را در مناطق خشک و نیمه خشک محدود می سازد بطوریکه تاثیر منفی در کلیه مراحل رشد و نمو گیاه، بهویژه مرحله جوانه زنی بذر می گذارد. ماش یکی از حبوبات با ارزش می باشد که علاوه بر ارزش غذایی برای انسان و علوفه دام به دلیل تثبیت بیولوژیک نیتروژن در خاک و دوره رشد کوتاه به عنوان کود سبز جهت تقویت زمین نیز کاربرد دارد. مواد و روش ها: آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه جیرفت در پاییز سال ۱۴۰۳ انجام شد. تیمارهای تنش خشکی با استفاده از پلی اتیلن گلیکول ۶۰۰۰ در سطح ۲، ۴، ۶ و ۸ بار تهیه شد. تعداد ۲۰ عدد بذر پس از ضدعفونی با هیپوکلریت سدیم به مدت ۱۰ روز تا زمانیکه جوانه زنی به مدت سه روز ثابت شد، درون پتری دیش در شرایط آزمایشگاه قرار گرفتند. یافته های پژوهش: نتایج نشان داد تنش خشکی سبب کاهش معنی دار درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ساقه چه، طول ریشه چه، بنیه بذر وزن تر و خشک گیاهچه در ماش شد. صفت درصد جوانه زنی در تنش خشکی سطوح ۲، ۴، ۶ و ۸ بار به ترتیب ۲۴، ۳۵، ۴۷ و ۸۰ درصد نسبت به شاهد کاهش یافت. سرعت جوانه زنی با افزایش سطح تنش کاهش یافت بطوریکه بیشترین سرعت جوانه زنی در سطح شاهد (۶۹.۵ بذر در روز) و کمترین آن در سطح ۸ بار (۲.۱ بذر در روز) مشاهده شد. با افزایش شدت سطوح تنش خشکی طول ریشه چه، طول ساقه چه، وزن تر و خشک گیاهچه کاهش یافت. بیشترین (۴۲ میلی گرم) و کمترین وزن (۱۲ میلی گرم) خشک گیاهچه در تیمار شاهد و ۸ بار پلی اتیلن گلیکول مشاهده شد. از آنجایی که در سطوح بالای خشکی علاوه بر کاهش طول گیاهچه، درصد جوانه زنی نیز کاهش یافت، لذا شاخص بنیه بذر که از حاصل ضرب این دو پارامتر بدست می آید نیز کاهش یافت. نتیجه گیری: تنش خشکی صفات مورفولوژیک و صفات مرتبط با جوانه زنی ماش را تحت تاثیر قرار داد. با توجه به نتایج بدست آمده از این تحقیق می توان نتیجه گیری

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، ماش ، جوانه زنی ، رشد گیاهچه ، پلی اتیلن گلیکول