مسائل اخلاقی، حقوقی و اجتماعی بهکارگیری هوش مصنوعی: با تاکید بر بخش کشاورزی

انتقال بین المللی فناوری و نقش بی بدیل آن در شکوفایی صنعتی کشورهای مختلف، به ویژه در پر کردن شکاف فناورانه میان کشورهای در حال توسعه و کشورهای پیشرفته، حقیقتی انکارناپذیر است. در حقیقت در دنیای امروز، بهره گیری از فناوری در عرصه های گوناگون نه تنها یک نیاز مبرم، بلکه یک الزام مقدس در مسیر تحقق آرمان های پیشرفت و توسعه به شمار می آید. پیشرفت های فناوری از جمله هوش مصنوعی می توانند با کمک به افزایش بهره وری، تشخیص به موقع بیماری های گیاهی، پایش و کنترل سیستم های کشاورزی، تجزیه و تحلیل داده ها، تسهیل فرآیند تصمیم گیری و مدیریت آبیاری و غیره به افزایش عملکرد محصولات کشاورزی، به عنوان یک فناوری پایه - اگر عاقلانه از آن استفاده شود - توانایی تضمین سیستم غذایی پایدار، مولد و انعطاف پذیر را برای نسلهای آینده دارد، مشروط بر آنکه از آن عاقلانه استفاده شود و الزامات اخلاقی و حقوقی آن بسته به زمینه کاربرد آن به دقت شناسایی و به درستی به کار گرفته شوند. در این مقاله با مطالعه اسناد موجود و مرور منابع الکترونیکی ضمن تشریح اهمیت و کاربرد توجه به این الزامات هوش مصنوعی در بخش کشاورزی، اصول مرتبط با آن به تفضیل شرح داده شده است. همچنین با دستهبندی ریسکهای مرتبط با هوش مصنوعی در بخش کشاورزی در سه گروه ریسکهای مرتبط با دادهها که شامل دادهها، دسترسی، کیفیت و اعتماد است ۲) خطرات ناشی از بهینه سازی محدود مدلها و پذیرش نابرابر فناوری در طول طراحی و استقرار اولیه سیستمهای ماشینهای یادگیری ۳) خطرات مرتبط با توسعه هوش مصنوعی در مقیاس پلتفرمهای ماشین یادگیری اصول هوش مصنوعی انسان محور با تاکید بر بخش کشاورزی تشریح شدهاند. در پایان ضمن اشاره به نیاز به مشارکت فرامرزی کشورها برای تدوین و اجرای این اصول و نیاز به توجه و سرمایه گذاری سیاستگذران به امر آموزش کشاورزان در زمینه حقوق خود در مقابل هوش مصنوعی، اصول رفاه دام و درک چگونگی عملکرد هوش مصنوعی بهرهمندی از مزایای این فناوری را حداکثر سازند.

کلیدواژه ها:

مسائل اخلاقی ، حقوقی ، اجتماعی ، هوش مصنوعی ، بخش کشاورزی