پیش بینی مکانی پتانسیل خطر وقوع سیل با استفاده از دو مدل آماری تراکم سطح و نسبت فراوانی (مطالعه موردی: حوضه آبریز بیوک چای، شهرستان سراب)

هدف: هر ساله، بارش های شدید و سیل آسا در شمال غرب ایران، به ویژه در حوضه آبریز بیوک چای، خسارات جانی و مالی به همراه دارد. حوضه آبریز بیوک چای، در شهرستان سراب، به دلیل وسعت زیاد و دریافت بارش های مناسب، از جمله مناطق با پتانسیل بالای خطر وقوع سیل محسوب می شود. هدف این پژوهش، پیش بینی مکانی پتانسیل خطر وقوع سیل در سطح این حوضه است.روش پژوهش: جهت انجام تحقیق حاضر از دو مدل آماری تراکم سطح و نسبت فراوانی (FR) استفاده شده است. برای تهیه نقشه های پتانسیل خطر سیل در منطقه مورد مطالعه، از ۱۱ پارامتر موثر در وقوع سیل استفاده شده است که شامل ارتفاع، شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، شاخص پوشش گیاهی، بارش، فاصله از آبراهه، تراکم آبراهه، لیتولوژی، خاک و شاخص رطوبت توپوگرافی می شود.نتایج: بررسی اهمیت پارامترها نشان داد که مناطق کم ارتفاع با شیب کم و همچنین مناطق نزدیک به آبراهه ها، بیشترین استعداد را برای وقوع سیل دارند. ارزیابی دقت مدل ها نیز نشان داد که هر دو مدل با دقت نسبتا بالایی قادر به تهیه نقشه های خطر سیل در مناطق مختلف حوضه هستند.نتیجه گیری: تحقیق نشان داد که ویژگی های توپوگرافی، مانند شیب ها و ارتفاعات، تاثیر قابل توجهی بر جریان آب و خطر سیل دارند. محاسبه مساحت هر یک از کلاس های خطر وقوع سیل نشان می دهد که در مدل نسبت فراوانی بیش از ۱۰ درصد از مساحت منطقه در پهنه های خیلی زیاد و در مدل تراکم سطح حدود ۶ درصد از مساحت منطقه در طبقه خیلی زیاد از نظر پتانسیل خطر وقوع سیل قرار دارند.

کلیدواژه ها:

مخاطره سیل ، پهنه بندی ، تحلیل آماری ، حوضه آبریز بیوک چای