نقش سبک های فرزند پروری در شکل گیری اختلالات اضطرابی در نوجوانان

اختلالات اضطرابی یکی از شایع ترین مشکلات روان شناختی در دوران نوجوانی محسوب می شوند و می توانند تاثیرات عمیقی بر عملکرد تحصیلی، اجتماعی و هیجانی فرد داشته باشند. پژوهش ها نشان داده اند که عوامل خانوادگی، به ویژه سبک های فرزندپروری والدین، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری یا پیشگیری از این اختلالات ایفا می کنند. سبک های فرزندپروری بر اساس الگوی بامریند به چهار دسته ی اقتدارطلب (Authoritative)، مستبدانه (Authoritarian)، سهل گیرانه (Permissive) و بی تفاوت (Neglectful) تقسیم می شوند. سبک فرزندپروری اقتدارطلب، که با گرمی، حمایت، و در عین حال اعمال محدودیت های منطقی همراه است، معمولا با کاهش احتمال بروز اضطراب در نوجوانان مرتبط دانسته می شود. این سبک موجب رشد خودکارآمدی، اعتماد به نفس و مهارت های مقابله ای سالم در نوجوان می شود و او را در برابر فشارهای روانی مقاوم تر می سازد. در مقابل، سبک مستبدانه، که بر کنترل افراطی، تنبیه و سخت گیری بدون توجه به نیازهای هیجانی کودک استوار است، به طور مستقیم با افزایش نشانه های اضطرابی در نوجوانان ارتباط دارد. چنین محیطی حس ناایمنی و ترس دائمی ایجاد می کند و توانایی نوجوان برای ابراز احساسات و مدیریت استرس را کاهش می دهد. سبک سهل گیرانه، که در آن والدین قوانین و محدودیت های روشنی تعیین نمی کنند و بیش از حد تسلیم خواسته های فرزند می شوند، نیز می تواند منجر به اضطراب شود. در این شرایط نوجوانان اغلب با کمبود مهارت های حل مسئله و ضعف در تنظیم هیجان روبه رو می شوند و در مواجهه با موقعیت های دشوار دچار اضطراب می گردند. همچنین سبک بی تفاوت یا غافل، که مشخصه ی آن بی اعتنایی و نبود حمایت عاطفی والدین است، از مهم ترین عوامل خطرزا در بروز اختلالات اضطرابی به شمار می رود. نوجوانانی که در چنین خانواده هایی رشد می کنند، احساس طردشدگی، ناامنی و بی پناهی را تجربه کرده و بیشتر در معرض انواع مشکلات روانی از جمله اضطراب قرار دارند.

کلیدواژه ها:

سبک های فرزندپروری ، اختلالات اضطرابی ، نوجوانان ، اقتدارطلبی والدین ، سلامت روان.