نقش رسانه بر پیشگیری از آسیب های اجتماعی دانش آموزان: یک مطالعه مروری

در عصر ارتباطات رسانه ها به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای اجتماعی نقش بسزایی در شکل دهی به رفتار و نگرش کودکان و نوجوانان دارند. افزایش آسیب های اجتماعی در میان دانش آموزان، از جمله اعتیاد، خشونت، افسردگی، ترک تحصیل و بزهکاری، نهادهای آموزشی و فرهنگی را بر آن داشته تا از ظرفیت رسانه ها در راستای کاهش این تهدیدات بهره ببرند. رسانه ها می توانند با هدایت، صحیح بستر آگاهی بخشی، آموزش و الگوسازی را برای قشر نوجوان فراهم کنند. از آنجا که دانش آموزان بیشتر از هر قشری با رسانه ها در ارتباط اند، اهمیت نقش رسانه در این گروه سنی دوچندان است. بنابراین بررسی جایگاه و تاثیر رسانه در پیشگیری از آسیب های اجتماعی ضرورتی پژوهشی و کاربردی دارد. این پژوهش با نگاهی تحلیلی به این موضوع پرداخته است. هدف اصلی این تحقیق بررسی نقش انواع رسانه ها، رسانه های جمعی، مجازی، دیداری و شنیداری در پیشگیری از آسیب های اجتماعی دانش آموزان و ارتقای سلامت روانی-اجتماعی آنان است. همچنین پژوهش تلاش دارد تا کارکردهای مثبت رسانه در آموزش مهارت های زندگی، ارتقاء سطح آگاهی خانواده ها و الگوسازی فرهنگی را شناسایی نماید. روش تحقیق این مطالعه از نوع مروری بوده و اطلاعات آن از طریق بررسی و تحلیل منابع کتابخانه ای، مقالات علمی، پایان نامه ها، گزارش های پژوهشی و اسناد رسمی جمع آوری شده است. منابع انتخابی شامل مطالعات داخلی و خارجی در زمینه نقش رسانه در حوزه پیشگیری، آموزش و سلامت اجتماعی دانش آموزان بوده است. روش تحلیل کیفی مضمون محور برای دسته بندی یافته ها مورد استفاده قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان داد که رسانه های آموزشی و فرهنگی می توانند تاثیر مثبتی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی دانش آموزان ایفا کنند؛ مشروط بر آنکه محتوای آنها متناسب با نیازهای روان شناختی و اجتماعی دانش آموزان طراحی شود. آموزش مهارت های ارتباطی، تقویت هویت فرهنگی، الگوسازی مثبت و ارتقای آگاهی خانواده ها از مهمترین کارکردهای مثبت رسانه ها بودند.

کلیدواژه ها:

رسانه ها ، آسیب های اجتماعی ، دانش آموزان ، پیشگیری