ساخت و اعتبارسنجی مقیاس ارزشیابی از درس برای رشته های علوم انسانی دانشگاه های کشور

پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتبارسنجی مقیاس ارزشیابی از درس برای رشته­های علوم انسانی دانشگاه­های کشور انجام شد. در پژوهش حاضر از طرح ترکیبی، از نوع اکتشافی متوالی، استفاده شد. همچنین در بخش کیفی از روش مطالعه موردی کیفی استفاده شد. مشارکت­کنندگان بالقوه، صاحب­نظران برنامه درسی در حوزه ارزشیابی و روش گردآوری داده­ها، مصاحبه نیمه­ساختاریافته بود که با استفاده از رویکرد نمونه­گیری هدفمند و روش افراد کانونی با ۲۰ نفر مصاحبه شد. برای تجزیه و تحلیل داده­های کیفی از روش تحلیل مضمون استفاده شد. در بخش کمی، از روش توصیفی – پیمایشی بهره گرفته شده است. جامعه آماری بخش کمی دانشجویان کارشناسی دانشگاه ها بودند که به روش نمونه­گیری خوشه­ای چندمرحله­ای، تعداد ۳۶۰ نفر انتخاب شدند. داده­های پژوهش در بخش کمی از طریق پرسشنامه مستخرج از بخش کیفی جمع­آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده­های کمی از روش تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. یافته­های حاصل از بخش کیفی نشان داد که مقیاس ارزشیابی از درس متشکل از هفت مقوله اصلی، هدف (۱۰ گویه)، محتوا (۱۲ گویه)، روش های یاددهی-یادگیری (۱۴ گویه)، ارزشیابی (۱۰ گویه)، فعالیت­های یاددهی و یادگیری (۱۰ گویه)، محیط یادگیری (۹ گویه)، زمان (۸ گویه) است. در بخش کمی نیز مشخص گردید که بر اساس نتایج تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم عناصر و مولفه های مربوط به آن ها به درستی الگوی ارزشیابی از درس را مورد سنجش قرار می­دهند. در مجموع می توان بیان کرد که مقیاس طراحی شده در ۷ مقوله اصلی و ۷۳ مولفه، مقیاسی روا و پایا برای ارزشیابی از دروس رشته­های ­علوم انسانی دانشگاه­ها می باشد که می تواند مبنای سیاست گذاری و بازنگری در حوزه برنامه ­درسی دروس و ارزشیابی از دروس توسط دانشجویان قرار بگیرد.

کلیدواژه ها:

مقیاس ، اعتباریابی ، ارزشیابی ، درس ، برنامه درسی ، علوم انسانی ، دانشگاه