بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس میوه گونه دارویی کمای شرقی ( Ferula orientalis L. ) در ایران

امروزه مصرف ترکیبات گیاهی به عنوان دارو به علت اثرات جانبی کمتر نسبت به ترکیبات شیمیایی مورد توجه قرار گرفته است. همچنین از گیاهان و محصولات جانبی آنها مانند اسانس به عنوان منبعی بالقوه برای توسعه محصولات جدید در صنایع آرایشی، بهداشتی، غذایی و دارویی استفاده می شود. اسانسها مخلوطی از ترکیبات روغنی فرار بوده که به عنوان یک متابولیت ثانویه در گیاهان دارویی ساخته می شوند و به دلیل ویژگی های ضدمیکروبی، ضداکسیدانی، ضدالتهابی و ضدسرطان می توانند جایگزین مناسبی در زمینه های غذایی و دارویی باشند. از جمله گیاهان حاوی اسانس می توان به گونه چندساله کمای شرقی، متعلق به خانواده چتریان اشاره کرد که ترکیبات و مواد موثره فراوانی دارد. در این تحقیق، مواد موثره موجود در اسانس میوه گونه کمای شرقی برداشت شده در خرداد ماه از دره شهدا (دره قاسملو) استان آذربایجان غربی مورد بررسی قرار گرفت. اسانس میوه گونه فوق به روش تقطیر با آب، به کمک دستگاه کلونجر استخراج شد، اجزا تشکیل دهنده اسانس آن با استفاده از دستگاه GC-MS ( Gas Chromatography -Mass Spectroscopy ) شناسایی و تعیین مقدار شد. نتایج نشان داد که ۴۶ ترکیب از میوه این گیاه قابل تفکیک است که ترکیبات عمده آن بهترتیب شامل نونان (۳۱.۸۲%)، آلفا-پینن (۱۹.۶۱%)، ۲-متیل اکتان (۱۸.۴۳%)، ۲-بتا-پینن (۳.۰۸%) و ترنس کاریوفیلن (۲.۴۲%) بودند.

کلیدواژه ها:

اسانس ، هگزان ، کمای شرقی ، گیاه دارویی ، استان آذربایجان غربی