تبیین عوامل موثر در توسعه پایدار روستایی با رویکرد گردشگری (مورد مطالعه شهرستان آباده)

توسعه پایدار از مفاهیم مهمی است که امروزه در مناطق روستایی مورد تاکید است. جهت پیاده سازی این مفهوم، بایستی از ظرفیت های متنوعی استفاده نمود که گردشگری از مهمترین آنها است. در راستای توسعه روستاها با رویکرد گردشگری عوامل مختلفی موثر هستند که برای نواحی نیمه خشک از جمله شهرستان آباده این عوامل متفاوت است. این شهرستان دارای جاذبه های گردشگری از نوع طبیعی و تاریخی-فرهنگی است که با توجه به موقعیت استقرار آن در مسیر شیراز، می توان جایگاه بهتری داشته باشد. هدف پژوهش تبیین عوامل موثر در توسعه پایدار روستایی با رویکرد گردشگری در نواحی نیمه خشک ایران است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده ها از طریق پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق را ساکنان روستایی و کارشناسان تشکیل داده که بر اساس فرمول کوکران ۳۷۲ نفر در زمینه ساکنان و ۵۰ نفر در زمینه کارشناسان به عنوان حجم نمونه تعیین شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که از دیدگاه جامعه محلی، ۱۹ عامل در توسعه پایدار روستایی با رویکرد گردشگری با تبیین ۸۶۰/۷۵ درصد موثر هستند. این عوامل در سه عامل کلان شامل برنامه ریزی اقتصادی، زیرساختی و اجتماعی (۰۶۹/۵۵ درصد)، توسعه خدمات و دانش عمومی(۵۲۸/۱۴ درصد) و مدیریت، امنیت و آموزش(۲۶۲/۶) دسته بندی می شوند. همچنین از دیدگاه کارشناسان، به ترتیب مهمترین عوامل قوت، ضعف، فرصت و تهدید در زمینه توسعه پایدار روستایی با رویکرد گردشگری شامل روحیه قوم گرایی و جمع گرایی در روستاها با وزن نهایی (۳۸۸/۰)؛ کمبود اقامتگاه گردشگری در روستاها با وزن نهایی(۴۲۷/۰)؛ امکان جذب سرمایه گذاری از بخش خصوصی و همچنین افزایش سطح درآمد و اشتغال مردم روستاها به طور مشترک با وزن نهایی(۳۷۵/۰)؛ خشکسالی و کم آبی در سال های اخیر با وزن نهایی(۵۲۳/۰) هستند. بهترین استراتژی برای تحقق توسعه پایدار روستایی گردشگری، استراتژی تنوع تعیین شد که مهمترین آنها شامل جذب سرمایه در حوزه گردشگری و برندسازی آن است.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، گردشگری ، مناطق روستایی ، ناحیه نیمه خشک