مطالعه تطبیقی جایگاه اعتراض ثالث در دو نظام حقوقی ایران و فرانسه

در ایران، اعتراض ثالث به عنوان طریقه فوقالعاده شکایت از آرا شناخته می شود و عمدتا جنبه شکلی دارد. این در حالی است که در نظام فرانسه، علاوه بر ملاحظات شکلی، توجه به حقوق مادی ثالث و امکان جبران کامل ضرر وارده نیز مد نظر قرار گرفته است. در نظام ایران، محدودیت هایی مانند فقدان امکان تعلیق اجرای حکم، فقدان ضمانت اجرایی کافی برای جبران ضرر ثالث، و تمرکز بیش از حد بر نمایندگی قضایی طرفین دعوا، باعث کاهش کارایی این نهاد شده اند. در مقابل، در حقوق فرانسه، قواعد اعتراض ثالث از انعطاف پذیری بیشتری برخوردار است و ضمن پیشبینی موارد اعتراض اصلی و تبعی، سازوکارهایی برای حمایت موثرتر از ثالث فراهم شده است. مطالعه تطبیقی حاضر نشان می دهد که در ایران نیاز به اصلاح ساختاری در مواد مرتبط با اعتراض ثالث وجود دارد؛ بهویژه با تاکید بر اجرای موثر اصل تناظر، پیشبینی امکان تعلیق اجرای حکم در موارد ضروری، و ایجاد رویه هایی برای جبران ضرر ثالث. همچنین پیشنهاد می شود قواعد اعتراض ثالث در ایران با الهام از تجربه فرانسه به سمت کارآمدسازی و بازتعریف جایگاه ثالث در فرآیند دادرسی حرکت کند تا عدالت قضایی به طور کامل تری محقق شود.

کلیدواژه ها:

اعتراض شخص ثالث ، نظام دادرسی ایران ، حقوق فرانسه ، عدالت قضایی ، فرآیند دادرسی مدنی