تاثیر مصرف نفت سفید برآلودگی هویچ به فلزات سنگین در شمال استان خوزستان

در برخی مزارع هویج شمال استان خوزستان از نفت سفید به عنوان علف کش استفاده می شود. به منظور ارزیابی اثر نفت سفید بر غلظت فلزات سنگین در گیاه هویج، پروژه ای در سال ۱۴۰۰ اجرا گردید. از خاک مزارع نفت پاشی شده از اعماق ۵-۰ و ۱۵-۵ سانتیمتری خاک در زمان های ۱۰ روز پس از نفت پاشی (حدود ۳۰ روز پس از کشت) و زمان برداشت (حدود ۱۲۰ روز پس از کشت) نمونه برداری و غلظت فلزات سنگین شامل مس، روی، کبالت، ارسنیک، کادمیوم، سرب و نیکل اندازه گیری شد. تعیین غلظت روی ، مس، سرب، کادمیوم در اندام هوایی (در زمان های ۱۰ روز پس از نفت پاشی و برداشت) و ریشه (زمان برداشت) در مزارع نفت پاشی شده انجام شد. نتایج بررسی غلظت عناصر مس، روی، کبالت، ارسنیک، کادمیوم، سرب و نیکل در خاک نشان داد که غلظت عناصر مذکور، ۱۰ روز پس از نفت پاشی در عمق ۵-۰ سانتی متری خاک به ترتیب ۹/۲۴، ۳/۳۶، ۸/۸، ۴/۸، ۱۷/۰، ۱/۲ و ۲/۵۲ و در عمق ۱۵-۵ سانتی متری خاک ۲/۲۵، ۸/۳۵، ۶/۸، ۳/۷، ۱۶/۰، ۲/۲ و ۲/۵۲ و در زمان برداشت در عمق ۵-۰ سانتی متری خاک به ترتیب ۴/۲۶، ۳/۴۸، ۹/۱۰، ۱/۷، ۲۱/۰، ۱/۳ و ۱/۶۶ و در عمق ۱۵-۵ سانتی متری خاک ۵/۲۸، ۷/۴۷، ۶/۱۱، ۳۵/۶، ۲۲/۰، ۶۸/۲ و ۹/۶۹ میلی گرم بر کیلوگرم بودند که همگی در محدوده مجاز قرار داشتند. در زمان ۱۰روز پس از نفت پاشی در اندام هوایی غلظت روی و کادمیوم به ترتیب ۳/۷۰ میلی گرم بر کیلوگرم و ۵/۶۱ میکرو گرم بر کیلوگرم بودند که به ترتیب ۶۵/۱۴ و ۷/۱۸ درصد بیشتر از حد استاندارد ایران بودند در حالی که در مورد مس " ۸/۲۱ میلی گرم بر کیلوگرم" و سرب " ۱/۴۲ میکرو گرم بر کیلوگرم" بودند که هر دو در محدوده مجاز قرار داشتند. همچنین در زمان برداشت غلظت عناصر مس، روی، سرب و کادمیوم در اندام هوایی به ترتیب ۱/۱۳ و ۱/۵۵ میلی گرم بر کیلوگرم و ۶/۴۱ و ۱/۱۳ میکرو گرم بر کیلوگرم و در ریشه ۱۱ و ۳۱ میلی گرم بر کیلوگرم و ۴/۶۴ و ۴۶/۲ میکروگرم بر کیلوگرم بودند که همگی در محدوده مجاز قرار داشتند. بطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که نفت سفید باعث افزایش برخی عناصر سنگین در اندام هوایی گردید. البته با توجه به رعایت حد مجاز عناصر سنگین در محصولات کشاورزی در بحث سلامت جامعه و جهت نتیجه گیری دقیق تر توصیه می شود آزمایش با تعداد نمونه های بیشتر انجام شود.

کلیدواژه ها:

نفت سفید ، خوزستان ، عناصر سنگین ، هویچ