شناخت و بررسی منظر فرهنگی اورامانات نمونه موردی روستای تاریخی هجیج

مناظر فرهنگی در مناطق روستایی برای حفظ میراث تاریخی و اکولوژیکی حیاتی هستند، اما با چالش های مهمی روبرو هستند. منظر فرهنگی اورامانات در سال ۲۰۲۱ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. روستای تاریخی هجیج از جمله بافت های شاخص اورامانات محسوب می شود که از توابع شهرستان پاوه در استان کرمانشاه است. این روستا بافتی متراکم دارد که از عوامل تراکم آن می توان به اقلیم سرد و کوهستانی و استقرار خانه ها بر روی شیب اشاره کرد. پژوهش حاضر با هدف شناخت ساختارهای شکل دهنده به منظر فرهنگی هجیج، الگوهای معماری و توپولوژی مسکن، ضمن بازنگری روستا در متون تاریخی و سفرنامه ها، ساختار کالبدی آن را مورد تحلیل قرار داده و سعی دارد به سوالات پاسخ دقیق دهد که سابقه سکونت در روستا به چه دوره ای بازمی گردد؟ هجیج در چه فرایند تکاملی روند شکل گیری خود را طی کرده و چرا بافت روستا، ساختاری فشرده، و پلکانی دارد؟ و پارادایم های شکل دهنده به منظر فرهنگی هجیج چیست؟ از همین رو پژوهش ضمن بهره گیری از متون مطالعاتی تاریخی و بررسی های کتابخانه ای، با رویکرد تحلیلی-تفسیری به مورد پژوهشی در بافت روستا پرداخته و تلاش دارد از طریق مطالعات میدانی و مستندنگاری مولفه های کالبدی و فراکالبدی حاکم بر پارادایم های شکل دهنده به منظر فرهنگی هجیج را بررسی کند. نتیجه «منظر فرهنگی» آن و انطباق داده های مستخرج از مفهوم مطالعات پژوهشگران نشان می دهد، ترکیب ساختارهای طبیعی سکونتگاه ها شامل کوه های مرتفع، چشمه های آبی و سرسبزی منطقه، اکوسیستم منحصر به فرد منطقه را به وجود آورده است.

کلیدواژه ها:

منظر فرهنگی ، بافت روستایی ، اورامانات ، روستای هجیج ، پارادایم های کالبدی و فراکالبدی