امکان سنجی توسعه شهرک های گلخانه ای از منظر اقلیمی

کشت گلخانه ای، با قابلیت کنترل شرایط محیطی و استفاده بهینه از منابع آب و خاک، راهکاری اساسی برای تولید محصولات کشاورزی است. با این حال، کارایی و اثربخشی گلخانه ها مستلزم رعایت ضوابط مختلف از نظر هیدرولوژی، زیست محیطی، خاکشناسی و به ویژه اقلیمی است و قبل از اجرای پروژه های احداث گلخانه، ضروری است امکان سنجی صورت گیرد. در این تحقیق، شرایط اقلیمی شهر نیک پی استان زنجان برای احداث یک شهرک گلخانه ای ۳۴ هکتاری ارزیابی شد. برای این منظور، میزان مطلوبیت متغیرهای هواشناسی منطقه مانند بارش، دما، رطوبت نسبی، باد، ساعات آفتابی، و ابرناکی در دوره ۲۱ ساله ۱۴۰۱-۱۳۸۱ برای احداث گلخانه به روش تحلیل سلسلسه مراتبی بررسی شد. نتایج نشان داد میانگین سالانه دما ۹/۱۱ درجه سلسیوس است و منطقه در ۴۰٪ از دوره، در کلاس نرمال خشکسالی (SPEI) قرار دارد. نیاز سرمایشی و گرمایشی سالانه به ترتیب ۱/۲۴۵ و ۳/۲۸۸۳ درجه/روز محاسبه شد. سالانه به طور متوسط ۲۹۷۵ ساعت آفتابی در منطقه وجود دارد و در حدود ۳۴ روز دارای شرایط تمام ابری است. سرعت باد غالب سالانه بین ۵/۳ تا ۵/۸ متر بر ثانیه متغیر بوده و شدیدترین باد (۲۵ متر بر ثانیه) از جنوب می وزد. بر اساس تحلیل اقلیمی، نیک پی ۶ ماه نیازمند گرمایش، ۲ ماه نیازمند سرمایش و ۴ ماه فقط به تهویه طبیعی نیاز دارد. در نهایت، اقلیم خشک سرد منطقه از نظر شاخص کل، نسبتا مناسب ارزیابی شد. عمده ترین چالش محدوده هدف، سرعت سریعترین باد سالانه است. از این رو، بایستی در انتخاب تیپ های گلخانه ای متناسب با ضوابط اقلیمی بدان توجه ویژه نمود.

کلیدواژه ها:

پارامترهای هواشناسی ، تحلیل سلسله مراتبی ، تولیدات کشاورزی ، کشت گلخانه ای