اثر بخشی درمان هیجان مدار بر انعطاف پذیری شناختی و خود انتقادی نوجوانان دختر بی سرپرست

ماهیت پیچیده مشکلات عاطفی رفتاری نوجوانان بی سرپرست بررسی و به کارگیری درمانهای جدید را ایجاب می کند. لذا این پژوهش با هدف تعیین اثر بخشی درمان هیجان مدار بر انعطاف پذیری شناختی و خودانتقادی دختران بی سرپرست انجام شد. پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل بود. تمامی دختران بی سرپرست ساکن در مرکز شبانه روزی شهید قدوسی شهر تهران در سال ۱۴۰۴ جمعیت آماری پژوهش را تشکیل دادند. با نمونه گیری در دسترس، تعداد ۳۰ نفر انتخاب و در دو گروه مساوی ۱۵ نفری هر گروه (۱۵ نفر) گمارش شدند و پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندر-وال (۲۰۱۰) و پرسشنامه خودانتقادی تامسون و ظروف (۲۰۰۴) را تکمیل کردند. در گروه آزمایش، درمان هیجان مدار طی ۱۰ جلسه هفته ای یک جلسه به مدت ۶۰ دقیقه اجرا شد، اما گروه کنترل این برنامه را دریافت نکرد و در لیست انتظار درمان قرار گرفتند. داده ها با روش های آمار توصیفی و آنالیز کوواریانس چند متغیری با نرم افزار آماری SPSS v۲۶ تحلیل شد. میانگین نمرات کل انعطاف پذیری شناختی (۴۴/۵۶۰=F و ۰/۵۴۸=)، ادراک، کنترل ادراک دیدگاه و ادراک رفتار در گروه آزمایش در مرحله پس آزمون نسبت به گروه کنترل تفاوت معناداری داشت (۰/۰۵>p). بین میانگین نمره کل خودانتقادی (۱۵/۲۶۳=F و ۱۰/۶۲۳ و ابعاد آن شامل خودانتقادی مقایسه ای و خودانتقادی درونی آزمودنی های دو گروه نیز در مرحله پس آزمون از نظر آماری تفاوت معنادار بود (۰۰۵>p). نتایج این پژوهش تاکیدی بر اهمیت کارکردهای شناختی و عاطفی در نوجوانان بی سرپرست دارد که می تواند تلویحات کاربردی برای درمانگران جهت کاهش مشکلات رفتاری ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

درمان هیجان مدار ، انعطاف پذیری ، شناختی خود ، انتقادی ، دختران بی سرپرست