تنوعزایی ژنتیکی در توتفرنگی با بهرهگیری از تکنیکهای جهشزایی و بیوتکنولوژی نوین

توتفرنگی (Fragaria × ananassa Duch.) یکی از میوه های باغی مهم با ارزش غذایی و اقتصادی بالا است که به دلیل تنوع ژنتیکی محدود، اصلاح آن با چالش هایی روبرو است. بهره گیری از روش های نوین جهشزایی و بیوتکنولوژی مانند پرتودهی بواشوهه گاما و ویرایش ژنومی CRISPR/Cas۹، راهکارهایی کارآمد برای افزایش تنوع ژنتیکی و بهبود صفات مطلوب در این گیاه فراهم آورده اند. مطالعات متعددی نشان داده اند که پرتودهی می تواند تغییرات فنوتیپی و ژنوتیپی قابل توجهی از جمله افزایش محتوای قند، آنتوسیانین، تولید میوه های قلبی شکل و افزایش مقاومت به تنش های هوا ایجاد کند. همچنین، سیستم CRISPR/Cas۹ به ویژه در گونه های دیپلوئید توتفرنگی، ابزاری موثر در ویرایش ژن های کلیدی رشد و رسیدگی میوه محسوب می شود. با توجه به پیچیدگی ژنوم اکتوپلوئید توتفرنگی زراعی، اغلب مطالعات ژنومی در گونه ای مدل Fragaria vesca انجام می گیرد. شناخت دقیق و توارث ژنوم، والدین دیپلوئید و ابزارهای ژنتیکی نوین می تواند مسیر اصلاح ارقام جدید و سازگار با شرایط اقلیمی متغیر را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

تنوع ، پرتوگاما ، تکنیکهای جهشزایی ، دیپلوئید و اکتوپلوئید ، ویرایش ژنومی