سیمای خودانگاره قرآن در سوگندهای قرآن بر اساس تفسیر المیزان

«یا»خودارجاعی بودن قرآن« یکی از»خود انگاره قرآنگرایشهای نوین در مطالعات قرآنی است. «گفتمان خود، یعنی گفتمان قرآن درباره خودش، در جای جای قرآن کریم مشهود است. »انگارهخود استنادی قرآن (نوع نگاه قرآن به خود) طی دو دهه اخیر به کانون مطالعات قرآنی هزاره سوم تبدیل شده است. قرآن میزان شناخت قرآن بوده و بهترین، با ارزشمندترین و معتبرترین راه شناخت قرآن، از طریق خود قرآن است. سوگندهای قرآنی یکی از عناصر و وجوه اعجاز قرآن و همچنین یکی از زیباترین وجوه بیانی قرآن است که سرشار از معارف ارزشمند و آکنده از آموزه های ارجمند است. سوگند یکی از شیوه های تاکید و استوارسازی کالم و باالترین درجه تاکید در سخن است. یکی از معارف قرآن کریم، سوگندهای آن استیک نوع از انواع قسم هایی که در قرآن آمده، قسم به خود قرآن است. براین اساس هدف پژوهش حاضر بررسی سیمای خود انگاره قرآن در سوگندهای قرآن با تکیه بر تفسیر المیزان خواهد بود. بررسی سابقه پژوهش نشان از آن داشته که قریب به اتفاق منابع قرآنی سوگندهای قرآن بر حسب موضوع سوگند به قرآن را بر اساس پنج سوره یس، ص، زخرف، دخان و ق گزارش کرده اند. درحالی که پژوهش حاضر موضوع تحقیق را در پنج سوره دیگر نیز شناسایی کرده که در منابع قرآنی مورد غفلت واقع شده و گزارش نشده اند. آیات پژوهش (شامل ده سوره و ۵۷ آیه) بر اساس تفسیر المیزان و همچنین دانش تناسب آیات مورد بررسی و تحلیل قرار خواهند گرفت. پژوهش دریافت که آیات ده سوره پژوهش بر حسب موضوع سوگند های قرآن به ترتیب در سه دسته سنخ شناسی شده و به ترتیب اهمیت و اولویت گزارش شده اند: ۱ در آغازین سه سوره یس، ص و ق، »قرآن به منزله مقسم به«) ۲ در »قرآن به منزله مقسم له«) آیات پنج سوره واقعه، حاقه، تکویر، مدثر و طارق و ۳ قرآن به منزله مقسم به و همچنین »دوموقعیت همزمان در آیات آغازین دو سوره زخرف و دخان. آیات پژوهش برحسب نزول در سه بخش »قرآن به مثابه مقسم له سنخ شناسی شده اند که تمامی آیات پژوهش مکی بوده اند. سوگندهای قرآنی در ابتدایی ترین آیات دوران بعثت نبوی(ص) همچون دو سوره مدثر و تکویر شناسایی شده اند. خداوند، پیامبر اسلام(ص)، قرآن، جبرئیل و بشریت به منزله پنج عنصر اساسی، بنیادین و جدایی ناپذیر در شناخت خودانگاره قرآن بر اساس سوگندهای قرآن شناسایی شده اند که نتایج نهایی آنها در بیش از یازده عنوان استخراج خواهند شد: معرفی اسامی قرآن، معرفی صفات قرآن، فهم پذیری قرآن، بیان عظمت و حقیقت قرآن، بیانی وافی و روشن از قرآن در چهار مرحله، جامعیت قرآن، خداوند به منزله نازل کننده قرآن (رب العالمین)، انذار به منزله هدف نزول قرآن، معرفی ماهیت نزول قرآن، پیامبر اسلام امانت دار قرآن و وحی الهی و قرآن به منزله قول رسول کریم (محمد(ص) و جبرئیل).

کلیدواژه ها:

خودانگاره قرآن ، خودارجاعی قران ، سوگندهای قرآن ، عالمه طباطبایی ، تفسیر المیزان