بررسی تاثیر آرایش کاشت و کاربرد علف کش بر جمعیت علف های هرز و عملکرد نخود

به منظور بررسی تاثیر آرایش کاشت و کنترل شیمیایی بر جمعیت علف­های­هرز در مزارع نخود  (Cicer arietinum L.)دیم، دو آزمایش مزرعه­ای و گلخانه­ای طی سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در آذربایجان شرقی، همدان و کرج اجرا شد. آزمایش مزرعه­ای و گلخانه­ای به ترتیب در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا شدند. در شرایط مزرعه، فاصله ردیف کشت (۳۵ و ۵۳ سانتی­متر) و کنترل شیمیایی (شامل کاربرد علف­کش­های ایمازتاپیر (پرسوئیت، SL ۱۰%) در مقدار ۱۰۰ به تنهایی و یا در ترکیب با ماده افزودنی سیتوگیت در مقدار دو درصد و یا علف کش پاراکوآت (گراماکسون، SL ۲۰%) در مقدار ۶۰۰، اکسی­فلورفن (گل، EC ۲۴%) در مقدار ۱۶۸، پیریدات (لنتاگران، EC ۶۰%) در مقدار ۱۲۰۰، پاراکوآت (گراماکسون SL ۲۰%) در مقدار ۶۰۰ و فن­مدیفام + دس­مدیفام + اتوفومزیت (فن­دس­اتو) (بتانال­پراگرس­ااف، EC ۲۷.۴%) در مقادیر ۱۶۰ و ۳۰۰) (همگی بر حسب میلی­لیتر ماده موثره در هکتار) ارزیابی و در شرایط گلخانه تاثیر دوزهای مختلف فن­دس­اتو بر رشد نخود مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش مزرعه­ای و بررسی کارآیی علف­کش­ها در دو منطقه همدان و مراغه حاکی از برتری تیمارهای ایمازتاپیر و پاراکوآت با میزان کنترل ۴/۹۴ و ۹/۶۹ درصدی علف­های­هرز (با میانگین وزن خشک ۱/۷ و ۷/۳۰ گرم در مترمربع به ترتیب در همدان و مراغه) در مقایسه با شاهد هر کرت بود. عملکرد دانه نخود در مراغه و در تیمار کاربرد ایمازتاپیر + سیتوگیت (با افزایش۸۳ درصد نسبت به شاهد آلوده)، همراه با پیریدات (با افزایش ۴/۷۵ درصد نسبت به شاهد آلوده) و پس از شاهد وجین در بالاترین مقدار بود. در منطقه همدان، بیشترین عملکرد از تیمارهای کاربرد اکسی­فلورفن (با ۷/۲۲ درصد)، پیریدات (با ۴/۱۲۵ درصد) و ایمازتاپیر و پاراکوآت (با ۷/۱۱۱ درصد) (همگی نسبت به شاهد آلوده) حاصل شد. نتایج آزمایش گلخانه نشان داد که کاربرد علف­کش فن­مدیفام + دس­مدیفام + اتوفومزیت در تمامی مراحل رشد نخود و مقدار مصرف این علف­کش، به نخود خسارت می­زند و از این جهت، کاربرد این علف­کش و همچنین پاراکوآت به دلیل حذف از فهرست آفت­کش­های مجاز کشور، توصیه نمی­شود.

کلیدواژه ها:

حبوبات ، سم پاشی حفاظت شده ، کنترل تلفیقی ، کنترل زراعی