تحلیل آماری اثر کیفیت و تنوع خدمات مجتمع های بین راهی بر تمایل به توقف رانندان در بزرگراه ۴۴ استان سمنان

با افزایش حجم سفرهای جاده ای در ایران و وابستگی روزافزون به خودروهای شخصی و حمل ونقل بین شهری، توجه به زیرساخت های رفاهی و خدماتی مسیرهای بین راهی بیش از پیش اهمیت یافته است. یکی از مهم ترین اجزای این زیرساخت ها، مجتمع های خدماتی–رفاهی بین راهی هستند که با هدف تامین نیازهای فیزیکی و روانی رانندگان طراحی شده اند. وجود خدمات متنوع، دسترسی مناسب، محیطی ایمن و پاکیزه، و کیفیت بالای خدمات ارائه شده می تواند منجر به کاهش خستگی، خواب آلودگی، و در نهایت کاهش بروز تصادفات جاده ای شود. با این حال، مشاهده می شود که بسیاری از رانندگان به دلایل مختلف از توقف در این مجتمع ها اجتناب می کنند، که این مسئله، لزوم بررسی عوامل موثر بر رفتار توقف رانندگان را آشکار می سازد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر کیفیت خدمات، تنوع امکانات، بهداشت محیط، دسترسی و وضعیت فیزیکی مجتمع های خدماتی بین راهی بر تمایل به توقف رانندگان در مسیر پرتردد بزرگراه ۴۴، در محدوده استان سمنان، انجام شده است. این پژوهش به روش توصیفی–تحلیلی و با رویکرد کمی انجام گرفت. برای گردآوری داده ها، از پرسشنامه ای ساختاریافته استفاده شد که بین ۳۶۷ نفر از رانندگان عبوری از این مسیر توزیع گردید. سپس داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که کیفیت خدمات و وضعیت بهداشت بیشترین تاثیر مستقیم را بر تمایل به توقف دارند. همچنین، تنوع خدمات و دسترسی، از طریق تاثیرگذاری غیرمستقیم بر ادراک کلی رانندگان از محیط مجتمع، در تصمیم گیری نهایی موثر هستند. نتایج حاکی از آن است که ارتقاء شاخص های کیفیت خدمات، افزایش تنوع امکانات، و بهینه سازی دسترسی می تواند منجر به افزایش نرخ توقف، کاهش خستگی سفر و بهبود ایمنی جاده ای شود. بر این اساس، پیشنهاد می شود نهادهای مرتبط، به ویژه وزارت راه و شهرسازی، به ارتقاء کیفیت و بازطراحی ساختار مجتمع های بین راهی به عنوان راهکاری موثر برای توسعه ایمنی حمل ونقل توجه ویژه داشته باشند.

کلیدواژه ها:

مجتمع های خدماتی–رفاهی بین راهی ، کیفیت خدمات ، تنوع خدمات ، تمایل به توقف رانندگان ، ایمنی جاده ای ، بزرگراه ۴۴