پوشش دهی بذر گیاه دارویی مرزه (Satureja hortensis) با مواد مختلف و انتخاب مناسب ترین روش برای بهبود سبز شدن

چکیده مبسوط مقدمه: ریز بودن بذر مرزه باعث مشکلات زیاد در کشت مکانیزه می گردد و مصرف بذر آن به شدت افزایش می یابد. راهکاری که در این تحقیق به آن پرداخته شده است، پوشش دهی بذر مرزه با استفاده از مواد مختلف و انتخاب مناسبترین آن ها و همچنین بررسی اثرات اضافه شدن مواد هورمونی و غذایی به پوشش انتخابی برای سبز شدن بهتر و رفع موانع ناشی از پوشش دهی می باشد. مواد و روش ها: بذر خالص مرزه (۹۷ درصد) تهیه و به مقدار مشخص درون دستگاه پوشش دهنده ریخته شد. ابتدا محلول یک درصد قارچ کش بنومیل روی بذرها افشانده و سپس مقداری از پودر ماده پوششی روی بذرهای مرطوب در حال چرخش داخل دستگاه پاشیده شد. سپس مقداری از محلول چسبنده روی آن افشانده شد و مجددا ماده پوششی اضافه شد و این کار چند دفعه تکرار گردید تا فرم مناسبی برای بذرهای پوشش دار ایجاد گردد. این کار با استفاده از مواد مختلف تکرار شد و از بین این مواد پوششی، ورمیکولایت و پرلیت پوشش بهتری را روی بذر مرزه ایجاد کردند. سپس جهت بهبود سبز شدن بذر حجیم شده از مواد مختلف از جمله جیبرلین، ۶-بنزیل آمینوپورین، سیتوکینین، تیواوره، نیترات پتاسیم، فسفات دی هیدروژن و سولفات منگنز در پوشش بذر استفاده شد و سبز شدن بذرهای حجیم شده در گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: نتایج ابتدایی نشان داد که ورمیکولایت و پرلیت پوشش بهتری را نسبت به سایر مواد پوششی برای بذر مرزه ایجاد کردند. بررسی سبز شدن بذرهای پوشش دار (پرلیت) در گلخانه نشان داد که جیبرلین (در تمام غلظت ها) و کینتین (۵۰۰ میلی گرم در لیتر) موجود در پوشش بذرهای مرزه باعث بهبود سبز شدن گردید. همچنین در این شرایط مشاهده شد که تیواوره (۷۰۰ و ۷۰۰۰ میلی گرم در لیتر)، نیترات پتاسیم (۷، ۷۰ و ۷۰۰ میلی گرم در لیتر)، فسفات (۹ کیلوگرم در ۱۰۰ کیلوگرم بذر) و سولفات منگنز (۲ و ۴ میلی گرم در لیتر) موجود در پوشش پرلیتی باعث افزایش سبز شدن بذر مرزه و بهبود رشد گیاهچه های آن شدند. نتیجه­ گیری: ماده معدنی پرلیت جهت پوشش دهی بذر مرزه نتیجه مناسبی به دنبال داشت و جهت بهبود سبز شدن بذر حجیم شده استفاده از جیبرلین (در تمام غلظت ها) و کینتین (۵۰۰ میلی گرم در لیتر) در پوشش باعث بهبود سبز شدن بذر مرزه شد. جنبه های نوآوری:  ۱-دانش فنی پوشش دهی بذر مرزه حاصل شد.  ۲- ماده مناسب جهت بهبود سبز شدن بذر حجیم شده معرفی شد.

کلیدواژه ها:

Perlite ، Gibberellin ، Cytokinin ، Seed pelleting ، پرلیت ، پوشش بذر ، جیبرلین ، سیتوکینین