الگوی آونگی در سیاستهای جمعیتی: از تحدید تا ترغیب به فرزندآوری با تاکید بر قوانین و اسناد بالادستی

جوانی جمعیت و سرمایه انسانی یکی از مهمترین منابع ثروت ملی هر کشوری بوده و در حقیقت مهمترین رکن موثر بر توسعه، قدرت و رشد اقتصادی-اجتماعی کشورهاست که با اجرای سیاستهای جمعیتی متناسب و موزون محقق می گردد. با این حال مرور شاخصهای متعدد در حوزه جمعیت و فرزندآوری چون رشد جمعیت، تعداد موالید، میزان ناخالص موالید، میزان باروری عمومی و زناشویی، مرتبه فرزند و ... نشان می دهد کاهش فرزندآوری به یک الگوی غالب در کشور تبدیل شده است. الگویی که خود نتیجه الگوی آونگی در سیاستهای جمعیتی است. هدف این تحقیق بررسی سیاستهای جمعیتی در اسناد فرادستی و فرودستی با روش توصیفی-تحلیلی است. نتایج تحقیق نشان می دهد سیاستهای کشور در قبال جمعیت میان سیاست تحدید موالید و سیاست تشویق فرزندآوری در نوسان بوده و نه تنها از وضعیت مطلوب و متعادل مدنظر و مندرج در اسناد بالادستی فاصله گرفته است بلکه در میان افراط و تفریط گرفتار شده است. نگرش افراد نیز نسبت به سیاستهای جمعیتی به لحاظ شناختی، پایین و به جهت فقدان اقدام عملی، منفی است. یافته های تحقیق نشان می دهد که گفتمان سازی ازدواج آسان، توجه جدی به نهاد خانواده، توجه به نقش مادری و خانه داری و فرزندآوری و نهایتا بازاندیشی و بازنویسی جامع التراف آیین نامه ها و ضوابط و اسناد سیاستی و برنامه ریزی متناسب با اسناد بالادستی برای تشویق مردم به فرزندآوری و اجرای سیاستهای جمعیتی متناسب و موزون الزم و ضروری است.

کلیدواژه ها:

جمعیت ، سیاستهای جمعیتی ، اسناد بالادستی ، باروری ، تحدید موالید