نه شرقی، نه غربی: از تئوری تا عمل در سپهر اندیشه امام خمینی (ره)

شعار 'نه شرقی، نه غربی' یکی از اصول کلیدی در اندیشه امام خمینی (ره) بود که در گفتمان انقلاب اسلامی ایران به طور گسترده ای مطرح شد و به عنوان یک راهبرد اصلی در سیاست های داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران پیگیری گردید. این شعار، تاکید بر استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران داشت و مخالف هرگونه وابستگی به قدرت های جهانی، چه در قالب بلوک غرب (آمریکا و کشورهای متحد) و چه در قالب بلوک شرق (اتحاد جماهیر شوروی) بود. در تئوری امام خمینی (ره)، این شعار نه تنها بازتاب دهنده استقلال طلبی سیاسی ایران بود بلکه بر ضرورت تشکیل یک نظام اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مبتنی بر اصول اسلامی و مستقل از تاثیرات خارجی تاکید داشت. در عمل، تحقق شعار 'نه شرقی، نه غربی' در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با اتخاذ مواضع مستقل، تقویت روابط با کشورهای غیرمتعهد و جلوگیری از دخالت قدرت های بزرگ در امور داخلی کشور، نمود پیدا کرد. همچنین این شعار در تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در برابر فشارهای بین المللی از جمله تحریم ها و تهدیدات خارجی، جایگاه ویژه ای داشت. امام خمینی (ره) به طور مستمر بر لزوم حفظ استقلال و خودکفایی تاکید داشت و ایران پس از انقلاب اسلامی با پیگیری این اصول توانست سیاست های خود را بدون وابستگی به شرق یا غرب تنظیم کند. این شعار همچنین در دوران دفاع مقدس به عنوان یکی از اصول بنیادین مقاومت ایران در برابر تهدیدات خارجی و در مقابله با سلطه گری های جهانی، تجلی یافت. در این چارچوب، جمهوری اسلامی ایران با تمرکز بر خودکفایی در عرصه های مختلف از جمله صنعت دفاعی و اقتصادی، توانست به مقابله با فشارهای جهانی بپردازد. چشم انداز آینده جمهوری اسلامی ایران در راستای تحقق آرمان های امام خمینی (ره) نیز همچان بر اساس همین اصول استقلال طلبی و نفی سلطه گری های جهانی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

نه شرقی نه غربی ، امام خمینی (ره) ، استقلال طلبی ، سیاست خارجی