تحلیل پیشران های پایداری اکولوژیکی شهرهای ساحلی با رویکرد تطبیقی مطالعه موردی: شهرهای ماهشهر، هندیجان، گناوه، بوشهر و عسلویه

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 212

فایل این مقاله در 38 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_GDIJ-23-78_003

تاریخ نمایه سازی: 30 فروردین 1404

چکیده مقاله:

مناطق ساحلی با ارائه خدمات اکوسیستمی متعدد، به عنوان فعال ترین مناطق کره زمین شناخته می شوند و در سال های اخیر با بیشترین تمرکز فعالیت های انسانی و رشد اقتصادی روبرو شده اند. فرآیند متابولیسم شهری در این مناطق، سبب بهره برداری از منابع  بیش از توان اکولوژیکی شده است و درنتیجه آن پایداری این مناطق با چالش جدی مواجه شده است. هدف این مطالعه، شناسایی پیشران های پایداری اکولوژیکی در شهرهای ساحلی خلیج فارس با رویکرد کیفی و به­روش توصیفی- تحلیلی است. بدین­منظور از روش تحلیل عاملی اکتشافی در محیط نرم افزار «SPSS» برای شناسایی پیشران های پایداری اکولوژیکی شهرهای ساحلی و از روش های تصمیم گیری چندشاخصه «SWARA» و «MABAC» به­ترتیب برای وزن­دهی و تعیین اهمیت نسبی پیشران ها و  رتبه بندی شهرهای ساحلی بر اساس این پیشران ها استفاده شد. جامعه آماری در مرحله نخست شامل متخصصان و صاحب­نظران فعال در مدیریت شهرهای ساحلی و مراکز علمی مرتبط نظیر: شهرداری ها، سازمان اقیانوس شناسی، اداره بنادر، پژوهشکده های دانشگاه خلیج فارس و ... بوده است. در مراحل دوم و سوم نیز جامعه آماری شامل گروه کارشناسان است که از بین جامعه آماری مرحله نخست انتخاب شده اند. بر اساس نتایج و همبستگی درونی بین متغیرها، تعداد ۱۰ عامل به عنوان پیشران های  پایداری اکولوژیکی شهرهای ساحلی بر اساس روابط همبستگی بین متغیرهای مورد پژوهش شناسایی شد که پس از نام گذاری، شامل: پیشران های "مدیریت شهری پایدار"، "حکمرانی سواحل"، "اقدامات حفاظتی"، "پیامدهای متابولیسم شهر" و ... هستند. همچنین بر اساس نتایج پیشران های "حکمرانی سواحل"، "مدیریت شهری پایدار"، "توسعه اقتصادی" به­ترتیب با وزن های ۰.۴۱، ۰.۲۳ و ۰.۱۳ بیشترین اهمیت و پیشران های "عوامل محیطی" و "توسعه آگاهی های شهروندی" به­ترتیب با وزن های ۰.۲ و ۰.۱ کمترین اهمیت را دارند. نتایج مقایسه تطبیقی شهرهای ساحلی مورد مطالعه نشان­داد که شهرهای بوشهر و ماهشهر به­ترتیب با وزن های۰.۳۵۰ و ۰.۱۵۱ بیشترین پایداری نسبی و شهرهای گناوه و هندیجان با وزن۰.۰۷۱- و ۰.۰۱۹۱- کمترین پایداری نسبی را دارند.

نویسندگان

سعید ملکی

استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

عقیل گنخکی

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اصغری زمانی، اکبر؛ داوود حاتمی (۱۳۹۷). بررسی پراکندگی جغرافیایی جمعیت ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۶۷/geography.v۳i۴.۳۰۳۵پورخباز، حمیدرضا؛ سمانه کمانی؛ سعیده جوانمردی؛ شهرام یوسفی خانقاه (۱۳۹۶). ...
  • https://envs.sbu.ac.ir/article_۹۶۲۳۰.htmlجمعه پور، محمود؛ سیده شبناز اتحاد؛ فرشاد نوریان (۱۳۹۹). تبیین ...
  • حبیبی، آرش؛ بهاره کلاهی (۱۴۰۱). مدل یابی معادلات ساختاری و ...
  • حیدری، زهرا؛ زینب محمدی (۱۳۹۲). تحلیل رابطه توسعه اکو توریسم ...
  • بررسی وضعیت پایداری محیطی در شهرهای ساحلی (نمونه موردی: شهر هندیجان) [مقاله کنفرانسی]
  • تحلیلی برسازمان یابی فضایی سیستم شهرهای نواحی ساحلی جنوب ایران [مقاله ژورنالی]
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۶۷/geography.v۸i۱۴.۸۹۹۸دیوسالار، اسدالله؛ اسماعیل علی اکبری؛ امیر بخشی (۱۳۹۷). بررسی نقش ...
  • https://gps.gu.ac.ir/article_۸۰۳۶۱.htmlرمضانی، کاظم؛ رومینا ابراهیم؛ عمران علیزاده؛ رحیم سرور (۱۳۹۶). تاثیر ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۶۷/pg.v۲i۷.۶۹۵۸۳روزلند. مارک (۱۳۷۸). ابعاد شهر اکولوژیک، ترجمه موسوی کاظمی محمدی. ...
  • صفحات ۴۴- ۳۷ ...
  • http://noo.rs/۷OvP۴زاهدی کلاکی، ابراهیم؛ صدرالدین متولی؛ حسن محمودزاده؛ غلامرضا جانبازقبادی (۱۴۰۰). ...
  • doi:۱۰.۲۲۰۳۴/gp.۲۰۲۱.۴۲۸۴۱.۲۷۴۱زرگر، علی اصغر؛ زینب نوروزی کلرمی (۱۳۹۵). مسئولیت و نقش ...
  • https://sanad.iau.ir/Journal/prb/Article/۱۰۶۶۶۲۷/FullTextسرایی، محمدحسین؛ عبدالحمید زارعی فرشاد (۱۳۸۹). ارزیابی توسعه پایدار شهر ...
  • بررسی چالش های زیست محیطی شهرهای ساحلی با رویکرد توسعه پایدار مطالعه موردی: شهرساحلی بندرعباس [مقاله کنفرانسی]
  • https://civilica.com/doc/۷۰۲۷۸۳شمس، مجید؛ اسداله دیوسالار؛ علی شیخ اعظمی (۱۳۹۱). نقش رویکرد ...
  • https://sid.ir/paper/۱۳۰۴۷۶/faفجر، سکینه؛ مریم ایلانلو (۱۳۹۸). ارزیابی تغییرات فضایی-زمانی شکل شهرهای ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۶۷/geo.v۰i۰.۷۹۵۹۴قادری، دانیال؛ فواد سلیمی؛ مریم راه بانی؛ عباس مرادی (۱۳۹۹). ...
  • https://navy.iranjournals.ir/article_۴۴۸۶۷.htmlقدیری، محمود؛ سوگل ممسنی (۱۳۹۳). تحلیل تطبیقی شاخص های توسعه ...
  • http://jgs.khu.ac.ir/article-۱-۲۱۷۸-fa.htmlقربانی، رسول؛ راضیه تیموری (۱۳۹۴). تحلیل اکولوژیک عوامل کلیدی برنامه ...
  • ارزیابی پایداری اجتماعی- اقتصادی شهرهای ساحلی(نمونه موردی: شهرگناوه) [مقاله کنفرانسی]
  • https://civilica.com/doc/۱۱۹۲۵۸۸/کریمی پور، یدالله؛ حمیدرضا محمدی (۱۳۸۹). تعریف منطقه ساحلی برای ...
  • http://noo.rs/NFIVTگنخکی، عقیل؛ مسعود تقوایی؛ حمید بردستانی (۱۳۹۹). بررسی عوامل موثر ...
  • https://www.doi.org/۱۰.۲۲۰۸۰/usfs.۲۰۲۲.۲۲۷۵۶.۲۲۱۶محمدی، حسین؛ معصومه رباطی (۱۳۸۸). نقش پارامترهای اقلیمی در پراکنش ...
  • https://sid.ir/paper/۲۰۸۰۰۸/faمرکز آمار ایران (۱۳۹۵). سرشماری های عمومی نفوس و مسکن. ...
  • https://www.amar.org.irیگانه محلاتی، سیامک (۱۳۸۹). بررسی و ارائه راهبردهای توسعه پایدار ...
  • https://dorl.net/dor/۲۰.۱۰۰۱.۱.۱۷۳۵۰۷۲۷.۱۳۹۶.۲۰.۷۸.۲.۰نظری، مریم؛ محسن کلانتری (۱۴۰۲). بررسی عوامل موثر بر ردپای ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۱۰۸/gep.۲۰۲۲.۱۳۳۱۱۸.۱۵۰۶Alberti, M (۲۰۲۴). Cities of the Anthropocene: urban sustainability in ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۹۸/rstb.۲۰۲۲.۰۲۶۴An, Ziyao, Yan, Jingjing, Sha, Jinghua, Ma, Yufang, & Mou, ...
  • doi:۱۰.۱۰۰۷/s۱۱۳۵۶-۰۲۰-۱۲۱۹۱-zArunyawat, S., & Shrestha, R. P (۲۰۱۶). Assessing land use ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۸۰۸۰۷۶۸Aswani, S (۲۰۱۹). Perspectives in coastal human ecology (CHE) for ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.biocon.۲۰۱۹.۰۵.۰۴۷Bax, Narissa, Novaglio, Camilla, Maxwell, Kimberley H., Meyers, Koen, McCann, ...
  • doi:۱۰.۱۰۰۷/s۱۱۱۶۰-۰۲۱-۰۹۶۳۶-۰Bibri, S. E., & Krogstie, J (۲۰۲۰). Smart eco-city strategies ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/urbansci۴۰۱۰۰۱۱Burt, J. A., & Bartholomew, A (۲۰۱۹). Towards more sustainable ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.marpolbul.۲۰۱۹.۰۳.۰۲۴Cao, Y., Kong, L., Zhang, L., & Ouyang, Z (۲۰۲۱). ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.landusepol.۲۰۲۱.۱۰۵۵۳۶Cicin-Sain, Biliana (۱۹۹۳). Sustainable development and integrated coastal management. Ocean ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/۰۹۶۴-۵۶۹۱(۹۳)۹۰۰۱۹-UCarpenter, S. R., Mooney, H., Agard, J., Capistrano, D., DeFries, ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۷۳/pnas.۰۸۰۸۷۷۲۱۰۶Chapman, M. G., Underwood, A. J., & Browne, M. A ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ecoleng.۲۰۱۷.۰۶.۰۵۰Ding, L.; Shao, Z.; Zhang, H.; Xu, C.; Wu, D ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۸۰۸۰۷۴۶Filatova, T., Mulder, J. P. M., & van der Veen, ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ocecoaman.۲۰۱۰.۱۰.۰۲۸Gao, Le-hua, Ning, Jing, Bao, Wu-lan-tuo-ya, Yan, An, & Yin, ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.marpolbul.۲۰۲۲.۱۱۳۴۱۶Gomez Jaramillo, Y., Berrouet, L., Villegas Palacio, C., & Berrio ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۲/sd.۲۷۸۰Gunawansa, A (۲۰۱۱). Climate change and the construction industry: sustainability ...
  • Heymans, A., Breadsell, J., Morrison, G. M., Byrne, J. J., ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۱۱۱۳۳۷۲۳Hao, Yu, Wu, Yerui, Wang, Lu, & Huang, Junbing (۲۰۱۸). ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.scs.۲۰۱۸.۰۸.۰۱۴Helderop, Edward, & Grubesic, Tony H (۲۰۱۹). Social, geomorphic, and ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ocecoaman.۲۰۱۹.۱۰۴۹۰۲Hayes, A. F., & Coutts, J. J (۲۰۲۰). Use omega ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۸۰/۱۹۳۱۲۴۵۸.۲۰۲۰.۱۷۱۸۶۲۹Huang, Yiyi, Chen, Tianyi, Hu, Dengjin, Lin, Tao, Zhu, Wei, ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ecolind.۲۰۲۳.۱۱۰۷۵۷Hufty, M., Gagnon, S., Bottazzi, P., Utreras, E., Galloni, C., ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۱۳۱۴۰/RG.۲.۲.۲۳۳۶۶.۱۴۴۰۷Hutton, C. W., Nicholls, R. J., Lázár, A. N., Chapman, ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۱۰۰۴۱۱۰۸Keršuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z (۲۰۱۰). Selection ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۸۴۶/jbem.۲۰۱۰.۱Kiousopoulos. J (۲۰۰۸). Methodological approach of coastal areas concerning typology ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۱۰۰۷/s۱۱۸۵۲-۰۰۸-۰۰۱۹-۶Kuhlicke, C., Kabisch, S., & Rink, D (۲۰۱۹). Urban resilience ...
  • https://doi.org/۱۰.۴۳۲۴/۹۷۸۰۴۲۹۵۰۶۶۶۶Irazábal, C (۲۰۱۸). Coastal Urban Planning in The ‘Green Republic’: ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۱۱۱/۱۴۶۸-۲۴۲۷.۱۲۶۵۴Li, H., Huang, X., Xu, Q., Wang, S., Guo, W., ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۱۵۰۷۵۸۸۱Li, M., Badeeb, R. A., Dogan, E., Gu, X., & ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.jenvman.۲۰۲۳.۱۱۸۹۹۴Li, Qian, Wu, Jianping, Su, Yongxian, Zhang, Chaoqun, Wu, Xiong, ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.jenvman.۲۰۲۱.۱۱۴۱۶۷Li, Y., Qiu, J., Zhao, B., Pavao-Zuckerman, M., Bruns, A., ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ecolind.۲۰۱۶.۰۸.۰۲۱Liu, C., & Yang, M (۲۰۲۰). An empirical analysis of ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.jclepro.۲۰۲۰.۱۲۰۴۸۲Liu, Liang, Wang, Hou-jun, & Yue, Qi (۲۰۲۰). China’s coastal ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.rsma.۲۰۲۰.۱۰۱۳۳۷Nations, U (۲۰۱۴). World urbanization prospects: The ۲۰۱۴ revision, highlights. ...
  • Newman, P., & Kenworthy, J (۲۰۰۶). Urban design to reduce ...
  • Ma, M., Lu, Z., & Sun, Y (۲۰۰۸). Population growth, ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۳۸۴۳/SusDev.۱۵.۴:۶aMykhnenko, V., Springer, S., Birch, K., & MacLeavy, J (۲۰۱۶). ...
  • Nasiri, Noura Al, Al-Awadhi, Talal, Hereher, Mohamed, Ahsan, Reazul, & ...
  • doi:۱۰.۱۱۷۷/۰۹۷۵۴۲۵۳۲۰۹۰۶۳۰۷O’Brien, K (۲۰۱۲). Global environmental change II: from adaptation to ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۷۷/۰۳۰۹۱۳۲۵۱۱۴۲۵۷۶۷Oladokoun, A., Ayoh, A., Atchade, A. J., Fandjinou, K., Folega, ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۱۵۶۶۶/aeer/۲۲۰۲_۱۷۱۱۱۷۳۱Olatoye, T. A., Kalumba, A. M., Mazinyo, S. P., & ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۴۰۱۸/IJSESD.۳۲۶۶۱۲Pickett, S. T. A., Cadenasso, M. L., Childers, D. L., ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۲/ehs۲.۱۲۲۹Pamucar, D., & Cirovic, G (۲۰۱۵). The selection of transport ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.eswa.۲۰۱۴.۱۱.۰۵۷Pomianowski, Artur, & Doburzyński, Sławomir (۲۰۲۱). The Importance of Coastal ...
  • Rauscher, Raymond Charles, & Momtaz, Salim (۲۰۱۴). Planning for Sustainable ...
  • Rempis, N., Alexandrakis, G., & Kampanis, N (۲۰۱۸). Urbanization and ...
  • https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/۲۰۱۸EGUGA..۲۰.۶۳۱۳RRen, W., Xu, Y., & Xiao, H (۲۰۲۴). Research on ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.marpol.۲۰۲۴.۱۰۶۰۴۸Rizk Hegazy, I (۲۰۲۱). Towards sustainable urbanization of coastal cities: ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.asej.۲۰۲۰.۰۷.۰۲۷Ruddell, D., & Wentz, E. A (۲۰۰۹). Multi-tasking: Scale in ...
  • Saja, A. M. A., Zimar, A. M. Z., & Junaideen, ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۱۳۰۸۴۵۵۶Scialabba, Nadia (۱۹۹۸). Integrated coastal area management and agriculture, forestry ...
  • Shao, L., Jiang, Z., Li, Z., Chen, B., Hayat, T., ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ecolind.۲۰۱۴.۰۴.۰۳۴Sun, F., & Ye, C (۲۰۲۱). Modeling of the Ecological ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.envres.۲۰۲۱.۱۱۱۶۱۲Tang, Wei, Jun Xu, Y., & Li, Siyue (۲۰۲۱). Rapid ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ecolind.۲۰۲۱.۱۰۷۵۱۵Todd, P. A., Heery, E. C., Loke, L. H. L., ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۱۱۱/oik.۰۵۹۴۶UNDP (۲۰۱۲). Africa Human Development Report ۲۰۱۲ Towards a Food Secure ...
  • Wu, J (۲۰۰۸). Toward a landscape ecology of cities: beyond ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۱۰۰۷/۹۷۸-۰-۳۸۷-۷۱۴۲۵-۷_۲Yang, Zhifeng (۲۰۱۳). Eco Cities: A Planning Guide, CRC Press, ...
  • Yao, J., Xu, P., & Huang, Z (۲۰۲۱). Impact of ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.ecolind.۲۰۲۱.۱۰۷۸۲۷Yin, Y., Yang, R., Song, Z., Lu, Y., Zhang, Y., ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.scs.۲۰۲۴.۱۰۵۴۸۱Yu, D., Cao, Y., Cao, M., & Xu, H (۲۰۲۲). ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.gecco.۲۰۲۲.e۰۲۰۴۹Zhao, Pengjun, Chapman, Ralph, Randal, Edward, & Howden-Chapman, Philippa (۲۰۱۳). ...
  • http://dx.doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۵۰۷۳۲۰۲Zhang, W., Chang, W. J., Zhu, Z. C., & Hui, ...
  • doi:https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.apgeog.۲۰۲۰.۱۰۲۱۷۴Zheng, Zihao, Wu, Zhifeng, Chen, Yingbiao, Yang, Zhiwei, & Marinello, ...
  • نمایش کامل مراجع