امویان و شکلگیری قضاوت اسلامی

بنا به سخنی که به دومین خلیفه عباسی، منصور (ر. ۱۶۳-۱۸۵ هجری قمری / ۴۵۷-۵۷۷ میالدی) نسبت داده شده است، قاضی یکی از چهار رکن دولت بود. قضاوت اسلامی واقعا به عنوان یکی از نهادهای نمادین شهری عباسیان ظاهر شد. این نهاد نماد یک نظم اجتماعی مبتنی بر فقه (حقوق دینی) بود که توسط دولت تضمین می شد. با این حال، موقعیت قاضی در تقاطع دولت، دین و جامعه، نتیجه یک تحول است که هنوز به خوبی شناخته نشده است. تاریخ نهادهای قضایی در اسالم از اواسط قرن بیستم به طور گسترده ای مورد مطالعه قرار گرفته است. کار امیل تیان هنوز هم مرجع اصلی در این زمینه باقی مانده است. با این حال، نقاط ضعف اصلی آن تمایل به تعمیم از مثالهای مصری است - منبع اصلی تیان، الکندی بود و او کتاب وکیع درباره قضات را نمی شناخت - و تفسیر بیش از حد مثبت گرایانه ای از منابع قانونی دارد. مطالعات او عمدتا با کارهای روبرت برونشویگ و جوزف شاخت که به ویژه به قانون شواهد عالقه مند بودند، تکمیل شده است. اخیرا، وائل حالق نقش قضات را در شکلگیری حقوق اسلامی، قاضی های اموی و ارتباط آنها با حکام مورد سوال قرار داده است. استیون چاد نیز فصل بلندی را به این موضوع اختصاص داده و کریستوفر ملچرت مطالعه مهمی درباره سوگند قضایی در دوران اولیه اسلامی منتشر کرده است.

کلیدواژه ها:

امویان ، قضاوت ، قاضی ، اسلامی