تاثیر فرهنگ حکمرانی بر حکمرانی فرهنگی (با محوریت ابالغ مقام معظم رهبری به اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۴۰۰)

فرهنگ حکمرانی و حکمرانی فرهنگی دو مفهوم مرتبط اما متمایز هستند که بر یکدیگر تاثیر می گذارند. فرهنگ حکمرانی با تعیین الویت ها و ارزش ها، رعایت یا عدم رعایت اصول شفافیت، پاسخگویی، مشارکت همگانی و نوآوری و اولویت قرار دادن فرهنگسازی یا اقدامات الزام آور بر حکمرانی فرهنگی اثر گذاشته و مسیر آن را تعیین می نماید. فرهنگ حکمرانی شامل ارزش ها، هنجارها و رویه ها و اولویت سنجی هایی است که در فرآیندهای تصمیم گیری و نحوه اعمال مدیریت به کار می روند و حکمرانی فرهنگی به مجموعه ای از فرآیندها، سیاست ها و نهادهایی اشاره دارد که به مدیریت و هدایت فرهنگ در یک جامعه می پردازند. ارزش ها و هنجارها می توانند بر نحوه تعیین اولویت ها و سیاست ها از جمله حوزه فرهنگی و سیاست گذاری های مرتبط تاثیر بگذارند. این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ها و بررسی ابعاد ابالغ اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۴۰۰ به بررسی این ارتباط می پردازد و بیان می دارد براساس فرامین رهبری در شرایط کنونی و در آغاز دهه اول صده حاضر و در ابتدای مسیر گام دوم انقلاب، نگاهی نو، آسیب شناسانه و روزآمدساز، به مجموعه ای از زیرساختهای تمدنی ضروری است و در راس این مجموعه، مقوله ی فرهنگ است و این نگاه نو، آسیب شناسانه و روزآمد به مقوله فرهنگ، منوط به ارتقاء نگاه و احساس مسئولیت متصدیان فرهنگی و نخبگان و فعالان عرصه های گوناگون کشور بوده و نیازمند این باور عمیق است که فرهنگسازی در هریک از اجزاء تمدنی جامعه، برترین وسیله ی پیشرفت و موفقیت آن و بینیاز کننده از ابزارهای الزام آور و تحکمی است و اگر این امر براساس نظم و محتوای انقلابی صورت پذیرد جامعه مصون از هجوم فرهنگ بیگانه خواهد بود. اگر جامعه بتواند از طریق آموزش و ارتقاء آگاهی عمومی، مردمان خود را به طور داوطلبانه و از سر رضایت به تبعیت از ارزش ها و هنجارهای اجتماعی سوق دهد، نیاز به استفاده از ابزارهای تحکمی و الزام آور کاهش می یابد. فرهنگ صحیح و متعالی در اعمال حکمرانی منجر به ایجاد جامعه ای می شود که افراد به دلیل درک و احساس مسئولیت شخصی به هنجارها پایبند هستند، نه صرفا با اجبار خارجی، که این امر می تواند به پایداری و توسعه پایدار اجتماعی کمک کند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، فرهنگ ، حکمرانی فرهنگی ، تحکم و الزام