بررسی وجهیت و قطبیت در تاریخ بیهقی ( با تکیه بر داستان حسنک وزیر)

هر متن و اثری در حقیقت فضایی است برای بیان آراء و اندیشه های صاحب اثر در قالب کلمات و ابزارهای زبانی که البته این بیان به فراخور سبک و موضوع اثر، متفاوت است . اما به هر حال نمی توان کلمات و ابزارهای زبانی که به نویسنده در رساندن معانی و پیام های موردنظر وی یاری می رسانند را خنثی دانست . وجهیت و قطبیت از همین دسته ابزارهای زبانی هستند که نگرش نویسنده در خصوص رخدادها را برجسته می کنند. با توجه و دقت نظر در این دو مقوله زبانی می توان به اهداف و مقاصد نویسنده در لا به لای متون و نهفته در قالب کلمات پی برد. در دهه های اخیر و به ویژه در غرب تحلیل گفتمان انتقادی از جایگاه ویژه ای برخوردار شده است ، به این علت که کمک می کند تا در تحلیل متون به معانی زیر بنایی و لایه های پنهان در متن و اهداف و نظرات نگارنده به ویژه از نقطه نظر عوامل سیاسی و تاریخی دست یافت . تاریخ بیهقی به عنوان یک اثر برجسته ادبی و تاریخی ، روایت کننده حوادث مهمی از تاریخ ایران در عصر غزنویان است که با بررسی وجهیت و قطبیت در ساختار زبانی آن و نیز بهره گرفتن از تحلیل گفتمان انتقادی ، می توان پیام ها و اهداف بیهقی و مناسبات قدرت در زمانه وی را بهتر درک نمود. نتایج این تحقیق نشان می دهد بیهقی از وجهیت به ویژه در فعل ، صفت و قید و همچنین قطبیت برای برجسته ساختن نظرات و باورهای سیاسی و اعتقادی خود بهره گرفته است .

کلیدواژه ها:

وجهیت ، قطبیت ، تحلیل گفتمان انتقادی ، تاریخ بیهقی .