بررسی بینامتنیت موجود در مثنوی با نگاهی به داستان مفلس زندانی

در بنیان و اساس آرا و افکار هر نویسنده ای میتوان اندیشه ها و تفکرات افکار دیگر نویسندگان و ادبا و شعرا و پیش از وی را دریافت و از طرفی وی را با خلق این اثر می توان تاثیرگذار بر متون پس از خویش دانست. همین دیدگاه بینامتنیت نام دارد که در سایه سار این نوع نگرش هر متنی زاییده آراء و اندیشه های متون قبل خویش است. در حقیقت بینامتنیت گویای این امر است که هر متنی در هر برهه ای از زمان تحت تاثیر آثار قبل خود بوده و با تغییر و تحول آثار پیشین خود هویتی متنی بخشیده است. اگر این متن نوین را بشکافیم میتوان به وضوح و البته با دقت و تامل ارجاعاتی به آثار قبل آن دید. یکی از این شعرا مولوی است که بسیار گسترده و با بسامد بالا از آیات وحی و احادیث اهل بیت علیه السلام استفاده کرده است. اگر بخواهیم از این دیدگاه به مثنوی معنوی مولانا گوشه چشمی بیندازیم در خواهیم یافت که مولانا جلال الدین محمد رومی در سرودن مثنوی معنوی تا حد زیادی متاثر از قرآن و روایات وارده از حضرات معصومین (ع) بوده است. نگاه بینامتنی قرآنی و حدیثی به مثنوی حقایق و لطایف زیادی را بر خوانندگان مکشوف خواهد ساخت.

کلیدواژه ها:

بینامتنیت ، قرآن ، حدیث ، مثنوی مولانا