مدلسازی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از الگوریتم های MDC،MD،ML (مطالعه موردی: حوضه آبخیز میداوود-دالون)

مواد و روش ­ها: در این مطالعه جهت مقایسه مدل الگوریتم ­های MDC ،MD ،ML در  پنج کلاس در بازه­ ی زمانی ۱۹۸۷ و ۲۰۲۱ از تصاویر ماهواره­­ای لندست ۵ و ۸ استفاده شد و برآورد ارزیابی دقت مدل­ ها با استفاده از ضریب صحت کلی، ضریب کاپا، دقت تولیدکننده، دقت کاربر، خطای اضافه، خطای حذف انجام گردید.یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد با تغییر کاربری اراضی به مناطق مسکونی بازه ­ی ۲۰۲۱ نسبت به سال ۱۹۸۷، نه تنها به زمین­ های کشاورزی آسیب وارد شده؛ بلکه سبب تغییر در بستر حوضه مورد مطالعه نیز شده است. با تغییر بستر رودخانه کاهش دبی سیلاب در خروجی حوضه صورت می ­گیرد که به­ دلیل تغییر و تصرف بستر رودخانه عرض حوضه کمتر می­ شود در نتیجه ظرفیت عبور سیلاب کمتر گشته و سیل را تشدید می­ کند.نتیجه گیری: بر مبنای یافته های تحقیق می توان عنوان کرد که مساحت اراضی کشاورزی (از ۳۵/۴۴ به ۲/۸۰) و آبی (از ۴۰/۳۹ به ۷/۹۱) سال ۱۹۸۷ نسبت به سال ۲۰۲۱ کمتر شده و مساحت مناطق مسکونی سال ۱۹۸۷ نسبت به سال ۲۰۲۱ (از ۰/۰۸ به ۳/۱۲) بیشتر گردیده است که ناپایداری در بین کاربری ­های محدوده مورد مطالعه را به­ همراه داشته است. چنین تغییر و تحولاتی علاوه بر این که می ­توانند اثرات منفی بر محیطزیست و منابع طبیعی حوضه میداوود- دالون داشته باشند. باعث گسترش خطرات و خسارات ناشی از بلایای طبیعی مانند طغیان رودخانه­ و سیلاب خواهند شد. همچنین با مقایسه ضریب صحت کلی و ضریب کاپا، برای سال ۱۹۸۷، الگوریتم حداکثر احتمال با ضریب صحت کلی (۳۳/۳۴) و ضریب کاپا (۰/۱۳) و برای سال ۲۰۲۱ الگوریتم فاصله ماهالانویی با ضریب صحت کلی (۵۵/۲۹) و ضریب کاپا (۰/۴۵)، دقت بالاتری نسبت به سایر روش ­ها داشته ­اند.نوآوری و کاربرد نتایج: تغییرات کاربری اراضی صورت گرفته باعث پراکندگی نامناسب کاربری اراضی (اراضی دیم، مراتع، منابع آبی) و مناطق انسانی شده است، به گونه ­ای که قسمتی از محدوده حوضه، در اثر رشد فیزیکی شهر دچار تغییر کاربری شده است.

کلیدواژه ها:

حداقل فاصله از میانگین ، حداکثر احتمال ، حوضه آبخیز میداوود- دالون ، طبقه بندی نظارت شده ، فاصله ماهالانویس