بررسی تطبیقی خیار تبعض صفقه در قانون مدنی ایران ومصرنیز فقهای عامه

خیار تبعض صفقه زمانی بوجود می آید که عقد نسبت به بعض مبیع یا ثمن به جهتی از جهات باطل باشد که دراین وضعیت خریدار یا فروشنده می تواند معامله را نسبت به قسمت صحیح فسخ نماید و یا آنکه معامله را نگه دارد ومقداری که در برابر قسمت باطل واقع شده استرداد نماید .مبحث خیار تبعض صفقه در حقوق مدنی و فقه از اهمیت ویژهای برخورداراست و به عنوان یکی از عوامل ارادی انحلال قرارداد به رسمیت شناخته شده ،و از جمله خیارات مختص بهعقود معاوضی است . لیکن برخی معتقدند این خیار از جمله مصادیق خیار عیب است.تبعض صفقه در مورد معامله ازموضوعات قابل توجه در روابط قراردادی و عرف تجاری طرفین معامله محسوب می شود . بطوریکه در منابع فقهی و حقوقیبه تفصیل در مورد آن بحث و مورد تمایل قرار گرفته است . در پژوهش بعمل آمده در راستای بررسی ماهیت خیار تبعضصفقه در حقوق ایران و کشور مصر و فقهای اهل سنت واکاوی قابل توجهی بعمل آمده و به آثار و احکام و چگونگی اعمالو اجرای آن پرداخته شده است.نتایج این پژوهش نشان می دهد با توجه به قاعده لاضرار خیار تبعض صفقه در تمامی عقودمعاوضی مانند بیع ، اجاره و... جاری است و متضرر می تواند به هر دو طریق بیان شده آن را اعمال نماید.

کلیدواژه ها:

خیار ، تبعض صفقه ، عقود معاوضی ، مستحق للغیر ، فسخ ، نفی ضرر