بازگشت رقابت قدرت های بزرگ؛ تقابل فناورانه- تجاری آمریکا و چین

پس از دو دهه نظم ­جهانی به­ رهبری آمریکا، بازگشت رقابت قدرت­ های بزرگ به مهم ­ترین ویژگی تعیین­ کننده نظام بین ­الملل در قرن بیست ­و­ یکم تبدیل شده است. در عصر جدید رقابت قدرت ­های بزرگ، تبیین چند قطبی میان آمریکا، چین و روسیه و دوگانه چینی- آمریکایی از اهمیت ویژه ­ای برخوردار است. در حال حاضر که چین دومین اقتصاد و بزرگ ترین مصرف­ کننده انرژی است، در مسیر تبدیل شدن به بزرگ ترین اقتصاد جهان تا سال ۲۰۳۰ قرار دارد. ظهور چین به­ عنوان یک قدرت جهانی، آمریکا را در مولفه ­های اقتصادی، نظامی، فناوری و ایدئولوژیک با چالش مواجه کرده است. با توجه به در جریان ­بودن رقابت میان دو کشور، پرسش اصلی مقاله این است که چین و آمریکا چه روندی را در روابط دوجانبه طی کرده ­اند تا به سطح رقابت و تقابل در بعد فناورانه رسیده ­اند و ابعاد اصلی این رقابت چیست؟ بر اساس یافته ­های پژوهش که مبتنی بر روش روند پژوهشی به دست آمده است، می­ توان گفت که هدف راهبرد­ی آمریکا، ادغام چین در سیستم بین ­المللی تحت هژمونی این کشور بود و ریشه در این باور داشت که حمایت از ظهور چین و ادغام آن در نظم بین المللی غرب­ محور منجر به آزادسازی اقتصادی و تسری آن به سیستم سیاسی چین خواهد شد. هدف پژوهش دستیابی به چشم­اندازی از تقابل ایالات متحده و چین در حوزه فناورانه- تجاری است. طبق یافته ­های پژوهش رقابت بین آمریکا و چین به احتمال زیاد در یک دهه آینده ادامه خواهد یافت و با توجه به پیچیدگی روابط این دو کشور، ممکن است به همدستی های محدود و همکاری در چالش هایی مانند تغییرات اقلیمی منجر شود و در نهایت یک نظم جدید بین المللی را شکل دهد.

کلیدواژه ها:

رقابت ، قدرت های بزرگ ، تقابل فناورانه ، تقابل تجاری ، افول آمریکا ، نظم جدید جهانی