مطالعه ای بر تاثیر رویکرد درمان شناختی- رفتاری بر حساسیت اضطرابی و عدم تحمل ابهام و مقایسه آن با طرحواره درمانی در دانش آموزان دارای اختلالات اضطرابی

درمان شناختی رفتاری (CBT) نوعی روان درمانی است که به افراد کمک می کند یاد بگیرند که چگونه الگوهای فکری مخرب یا مزاحم را که تاثیر منفی بر رفتار و احساسات دارند، شناسایی و تغییر دهند. درمان شناختی رفتاری بر تغییر افکار منفی خودکار تمرکز دارد که می تواند به مشکلات عاطفی، افسردگی و اضطراب منجر شود و آنها را بدتر کند. همچنین طرح واره درمانی رویکردی درمانی در روانشناسی است که توسط جفری یانگ پایه گذاری شده است و برای درمان اختلالات شخصیت و اختلالات مزمن محور دو راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی، مانند بیمارانی که به سایر درمان ها مثل درمان کلاسیک شناختی رفتاری پاسخ نداده اند یا بازگشت علایم را دارند به کار می رود. هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و طرحواره درمانی هیجانی در کاهش حساسیت اضطرابی و عدم تحمل ابهام دانش آموزان دارای اختلالات اضطرابی شهر تهران بود. این یک طرح شبه آزمایشی است که از قالب پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل پیروی می کند. نمونه پژوهش شامل ۴۵ دانش آموز با تشخیص روانشناس مرکز مشاوره اداره آموزش و پرورش شهرستان تهران با تشخیص اختلالات اضطرابی بود. دانش آموزان به طور تصادفی در سه گروه (گروه آزمایش اول: ۱۵ نفر، گروه آزمایش دوم: ۱۵ نفر و گروه کنترل: ۱۵ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش اول در برنامه درمان شناختی- رفتاری و گروه آزمایش دوم برنامه طرحواره درمانی هیجانی آموزش دیدند. گروه کنترل مداخله خاصی دریافت نکرد. گردآوری داده ها بر اساس پرسشنامه حساسیت اضطراب فلوید و همکاران (۲۰۰۵) و پرسشنامه تحمل ابهام ودن و همکاران (۲۰۰۳) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش تفاوت معنی داری را در اثربخشی دو روش درمانی نشان نداد و نشان داد که هر دو درمان شناختی- رفتاری و طرح واره درمانی هیجانی به یک اندازه در کاهش حساسیت اضطرابی دانش آموزان مبتلا به اختلالات اضطرابی موثر بودند. همچنین نتایج نشان داد که علیرغم اثربخشی هر دو روش درمانی، تفاوت معناداری بین درمان شناختی- رفتاری و طرحواره درمانی هیجانی در افزایش تحمل ابهام در دانش آموزان مبتلا به اختلالات اضطرابی وجود ندارد. در نتیجه، این مطالعه اثرات قابل توجه CBT و EST را بر دانش آموزان مبتلا به اختلالات اضطرابی نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی رفتاری ، طرحواره درمانی هیجانی ، حساسیت به اضطراب ، عدم تحمل ابهام