بررسی اثر دما روی تغییرات فراوانی Mythimna loreyi (Lepidoptera: Noctuidae) در ذرت

یکی از مهمترین غلات استراتژیک در ایران و جهان ذرت می باشد، که بالپولکداران از مهمترین عوامل خسارت زای آن هستند. در سال­های اخیر، با توجه به تغییرات اقلیمی در سراسر جهان، برخی آفات ثانویه حالت طغیانی پیدا کرده و برخی آفات مهاجم به مناطق غیر آلوده گسترش یافته اند. از جمله این آفات، شب­پره برگخوار ذرت Mythimna loreyi است. در تحقیق حاضر، جمعیت لاروهای برگخوار ذرت و درصد پارازیتیسم طبیعی آن طی سه فصل زراعی (۱۴۰۲-۱۴۰۰) در کرج پایش گردید. تحلیل داده­های فراوانی آفت نشان داد که جمعیت لاروهای آفت افزایش معنی­داری داشته است (P<۰.۰۱). میانگین تعداد لاروها در سال اول و دوم از نظر آماری تفاوت معنی­داری نشان نداد (t value = ۲.۰۵; P = ۰.۰۶)، اما در سال سوم نسبت به سال اول (t value =۴.۳۴; P<۰.۰۱) و سال دوم (t value = ۲.۶۳; P = ۰.۰۱۹) افزایش معنی­داری داشت. نسبت جمعیت لاروها به صورت میانگین در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۰ به ترتیب ۴۴/۲ و ۹۷/۵ برابر افزایش یافته بود. نسبت افزایش جمعیت لاروها در سال ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۱ نیز ۴۴/۲ برابر محاسبه گردید. تحلیل داده­های هواشناسی، وجود یک رابطه مثبت بین افزایش جمعیت این آفت و افزایش دمای حداقل در سال های مورد بررسی را نشان داد. در این بررسی زنبور پارازیتوئید Cotesia ruficrus از لاروهای پارازیته برگخوار ذرت به عنوان پارازیتوئید غالب تعیین گردید. میانگین درصد پارازیتیسم طبیعی در سال­های ۱۴۰۰ الی ۱۴۰۲ به ترتیب ۷۴/۱۲، ۷۳/۱۱ و ۸۶/۱۴ درصد بود. مقایسه میانگین وزن بلال­های آلوده به آفت و بلال­های سالم کاهش معنی­داری را نشان داد (P < ۰.۰۱). به طور متوسط، ۷۵ درصد از بلال­هایی که مورد تغذیه آفت قرار گرفته بودند، درجاتی از آلودگی قارچی را نشان دادند. یافته­های این تحقیق نشان­دهنده رابطه بین افزایش جمعیت لاروهای M. loreyi با افزایش دمای حداقل در ماه­های تابستان می­باشد.

کلیدواژه ها:

بالپولکداران ، برگخوار ذرت ، پارازیتیسم ، دما ، ذرت علوفه ای