پهنه بندی آسیب پذیری شهرستان اردبیل در برابر خطر زلزله

خطر زلزله همواره بر جوامع بشری سایه افکنده و خسارات جبران ناپذیری به این جوامع وارد می کند. بنابراین آمادگی برای مقابله با این بحران با شناسایی نقاط آسیب پذیر و رفع آن ها در کاهش خسارات ناشی از زلزله موثر است. در این میان شهرستان اردبیل با توجه به وجود گسل های متعدد، نقاط لرزه خیز، عدم رعایت استاندارد ها و غیره، از این قاعده مستثنی نمی باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر به دنبال سنجش و ارزیابی آسیب پذیری شهرستان اردبیل در برابر خطر زلزله، می باشد. بدین منظور ابتدا با بررسی منابع پژوهشی مرتبط با موضوع، برخی از مهمترین عوامل موثر بر وقوع این پدیده، به عنوان متغیر های مستقل تهیه شد. ارزش گذاری و استاندارد سازی لایه ها، با استفاده از تابع عضویت فازی و وزن دهی معیار ها، با بهره-گیری از روش کرتیک انجام گردید. در نهایت مدل سازی با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره مارکوس صورت گرفت. نتایج مطالعه نشان داد، به ترتیب؛ عوامل فاصله از گسل، کاربری اراضی و فاصله از کانون زلزله، با ضریب وزنی ۱۱۰/۰، ۱۰۴/۰ و ۱۰۲/۰، بیشترین تاثیر گذاری را در رخداد زمین لرزه منطقه دارند. به علاوه با توجه به نتایج حاصل از پژوهش، ۶۷/۱۶ درصد، از کل شهرستان اردبیل، دارای پتانسیل آسیب پذیری زیاد و ۲۷/۳۰ درصد، دارای احتمال آسیب پذیری نسبتا زیاد است. همچنین بر اساس نتایج پژوهش، شهر اردبیل از نظر میزان آسیب پذیری در برابر خطر زلزله، در سطح متوسط می باشد و شهرهای هیر و آراللو در طبقه آسیب پذیری زیاد و شهر ثمرین در پهنه آسیب پذیری نسبتا زیاد قرار دارند. به علاوه، طبق یافته های پژوهش، ۸۶/ ۲۲ و ۸۶/۳۰ درصد از آبادی ها و روستا های شهرستان اردبیل، به ترتیب؛ در پهنه با آسیب پذیری زیاد و نسبتا زیاد، ۱۴/۱۳ درصد در پهنه با آسیب پذیری متوسط و به ترتیب؛ ۲۸/۲۲ و ۸۶/۱۰ درصد در پهنه با آسیب پذیری نسبتا کم و کم، زلزله قرار دارند.

کلیدواژه ها:

مخاطره ، زمین لرزه ، پهنه بندی ، GIS