بررسی تحولات تاریخی ومصداقی عفو خصوصی قبل وبعد از انقلاب وآثار آن در کیفرذایی

عفو در لغت به معانی گوناگونی آمده است از جمله گذشت، مغفرت، آمرزیدن، عذاب، معروف و احسان خواستن و بخشایش اما در اصطلاح حقوق کیفری عفو به معنای اقدامی است که با تصویب نهادهای حکومتی اعم از نهاد ربوی، مجلس قانونگذاری به منظور موقوف ماندن تعقیب متهمان و یا بخشودن تمام یا قسمتی از مجازات محکومان صورت می گیرد. عفو نیز از دوران بسیار کهن در کنار مجازات مطرح بوده و افرادی که مرتکب جرم میشدند در مواردی و با شرایطی مورد عفو قرار میگرفتند .بنابراین عفو از عوامل سقوط یا تخفیف مجازات است ویک نوع ابزار محبت امیز نسبت به محکومان می باشد که از جانب عالی ترین مقام رسمی کشورداده میشود در مقدمه به بیان اهمیت و ضرورت عفو در قانون مجازات اسلامی اشاره شده که از دیدگاه حقوقدانان ومنابع شرعی الهام گرفته تا امنیت و ارامش را دوباره در جامعه برقرار کرده و همچنین در صدد بازگشت واصلاح مجرم به کانون خانواده وجامعه میباشد اینکه عفو از جهت اخلاقی یعنی چه و چه جایگاه و ارزشی دارد یکی از مباحثی است که در این پژوهش مورد بحث قرار میگیردواماکیفیت اعطای عفو در قوانین قبل از انقلاب پیش بینی شده بود و در قانون مجازات عمومی نیز آمده بود، اما بعد از انقلاب مورد غلفت قرار گرفت تا در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۰ و سپس در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ مورد تقنین قرار گرفت . در نظام حقوق کیفری بین المللی هرچند در خصوص این تاسیس موافقین و مخالفین سرسختی وجود دارد ولی رد پاهایی از آن را البته با تفاوت های شکی و ماهوی در این خصوص میتوان دید.. اصولا عفو در اخلاق اسلامی دارای ارزش بسیاری میباشد. عفو به عنوان یکی از تاسیسات حقوقی از ابتدای تدوین قوانین موضوعه با اقتباس از قوانین کشور فرانسه وارد قوانین کیفری کشور ما شد و نتیجتا آرای صادره از محاکم و نیز آراء وحدت رویه و نظریات علمای حقوق بی تاثیر از این قوانین نخواهد بود. عفو خصوصی تدبیری است برای کاهش مجازات ها از جمله مجازات اعدام در وضعی که ما بعد دیگر تحمل چنین مجازات هایی را ندارد. لذا دارای فوائد اجتماعی زیادی است از جمله ترمیم خطاها و اشتباهات قضایی... همچنین تلاش شده در پژوهش حاضرکه با انجام روش کاربردی و تحلیل شواهد تجربی انجام شده ضمن بررسی سیر تقنینی نهاد عفو در نظام حقوق کشور به راه حلی برای مشکلات خاص دست یابیم و یافته های تحقیق را به اثبات برسانیم.

کلیدواژه ها:

عفو خصوصی ، کیفرزدایی ، نظام عدالت کیفری ، جایگاه حقوقی عفو