تجزیه پایداری عملکرد دانه لاین های اینبرد نوترکیب گندم نان

اهداف: بررسی پایداری و سازگاری یک ژنوتیپ در شرایط محیطی مختلف به منظور معرفی آن برای کاشت در شرایط محیطی خاص و شناخته شده در برنامه های به نژادی از نیازهای اساسی بوده و برای رسیدن به یک تولید پایدار جهت رسیدن به خودکفایی پایدار در تولید محصولات استراتژیک به ویژه گندم ضروری می باشد. مواد و روش ها: در پژوهش حاضر به منظور بررسی پایداری و تشخیص ژنوتیپ های پرمحصول و سازگار، عملکرد دانه ۳۲ لاین اینبرد نوترکیب حاصل از تلاقی دو رقم روشن و سوپرهد در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در شش منطقه (تبریز، اهر، اردبیل، مغان، شبستر و ارومیه) به مدت دو سال زراعی مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه پایداری با استفاده از روش های ضریب تغییرات محیطی، روش های رگرسیونی ابرهات - راسل، پرکینز - جینکز و فینلی - ویلکینسون، واریانس پایداری شوکلا، اکووالانس ریک، روش های غیرپارامتری میانگین و انحراف معیار رتبه و روش نسبت شاخص عملکرد انجام شد. یافته ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بین مکان ها از نظر عملکرد اختلاف معنی داری وجود داشت. همچنین اختلاف بین ژنوتیپ ها و همچنین اثر متقابل ژنوتیپ × سال، ژنوتیپ × مکان و اثر متقابل ژنوتیپ × سال × مکان معنی دار گردید که نشان دهنده تفاوت بین عملکرد ژنوتیپ ها در محیط های مختلف بود که نشان از ضرورت تجزیه پایداری داشت.نتیجه گیری: با توجه به همسویی نسبی نتایج حاصل از روش های مختلف می توان اظهار داشت که در این پژوهش لاین های ۱۰، ۱۲، ۳۱ و رقم روشن به عنوان پایدارترین ژنوتیپ شناخته شدند و لاین ۵۱ به-عنوان ناپایدارترین لاین و مخصوص مناطق نامساعد تشخیص داده شد.

کلیدواژه ها:

تجزیه پایداری ، روش های غیرپارامتری ، عملکرد دانه ، لاین های اینبرد نوترکیب ، گندم نان