رویکردهای جنگ ترکیبی و راهبردهای مقابله با آن از منظر نهج البلاغه

زمینه و هدف: جنگ ترکیبی یکی از شوههای جنگ است که در آن بازیگران دولتی یا غیر دولتی ، همه مولفه های سیاسی ، اطلاعاتی ، نظامی ، اقتصادی را با هدف ایجاد بی ثباتی در کشور هدف به کار می گیرند. نهج البلاغه که تبیین کننده منظومه فکری امام علی (ع) تلقی می شود، از معدود منابعی است که رویکردهای این شیوه جنگ و راهبردهای مقابله با آن را ترسیم نموده است . هدف این مطالعه ، بررسی رویکردهای جنگ ترکیبی و راهبردهای مقابله با این شیوه جنگ در متن نهج البلاغه بود.روش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت ، توصیفی -تحلیلی و از نظر رویکرد و طبقه بندی روش، کتابخانه ای است . در این پژوهش برای پایایی ، با استفاده از روش کنترل اعضا(۱۲ نفر کارشناس)، رویکردهای جنگ ترکیبی و راهبردهای مقابله با آن در نهج البلاغه احصا شد. برای روایی نیز، رویکردها و راهبردها در پرسشنامه ای با طیف چهارتایی قرار داده شد و با روش والتزوباسل با محاسبه شاخص CVI، روایی کل ۹۶/۰ به دست آمد.یافته ها و نتایج : پژوهش نشان داد که در نهج البلاغه نه رویکرد جنگ ترکیبی معرفی شده است که عبارتند از: چریکی ، اعتقادی، اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی، شناختی ، روانی ، داخلی و منظم و نیز دوازده راهبرد مقابله با جنگ ترکیبی نیز عبارتند از: آمادگی ، اشراف اطلاعاتی ، اسلاممحوری، استقامت محوری، بصیرتمحوری، توسعه محوری، تهاجم محوری، شایسته گزینی ، وحدت گرایی ، مدیریت جهادی، نیروی مسلح با ظرفیت دفاع همه جانبه ، علم محوری. بنابراین با نهادینه شدن راهبردهای دوازدگانه مقابله با رویکردهای جنگ ترکیبی از منظر نهج البلاغه ، می توان با این جنگ ها مقابله نمود.

کلیدواژه ها:

جنگ ترکیبی ، راهبرد ، رویکرد ، نهج البلاغه