زکات عسل از دیدگاه فقه مذاهب پنج گانه اسلام

بیان مساله : در منابع و مصادر اسلامی از قرآن و عسل به عنوان دو شفا دهنده بزرگ یاد شده است و در قرآنوروایات برای عسل خواص بسیاری برشمرده شده که علم پزشکی نیز آن را تایید می کند و به دلیل همین اهمیت عسل است که در فقه اسلامی برای عسل و زنبور آن احکامی وضع شده است .هدف پژوهش : با توجه به رونق زنبورداری و کثرت فعالیت اقتصادی در عصر حاضر به خصوص در جوامع اسلامی ، هدف پژوهش حاضر، پاسخ به این پرسش است که آیا با توجه به درآمدی که از این سرمایه گذاری نصیب زنبورداران مسلمان می شود، آیا به این فرآورده زکات تعلق می گیرد یا خیر؟روش و چگونگی انجام پژوهش : پژوهش حاضر با توصیف و تحلیل گزارههای فقه مذاهب پنج گانه اسلامی و روش کتابخانه ای به دنبال پاسخ سوال مطرحشده در مورد زکات عسل است .یافته ها و نتیجه گیری : با جست وجو در منابع فقه مذاهب پنج گانه اسلامی (امامیه ، حنفی ، مالکی ، شافعی ، حنبلی ) مشخص شد که مذاهب حنفی و حنبلی زکات عسل را واجب دانسته اند، اما مذاهب امامیه ، مالکی و شافعی معتقدند که عسل زکات ندارد. مذهب حنبلی مقدار نصاب زکات را ده رطل بغدادی (معادل ۷۵۰ کیلوگرم) بیان کرده و مذهب حنفی حد نصاب آن را پنج اوسق (معادل ۶۵۳ کیلوگرم) می داند. شیعه امامیه معتقد است که زکات فقه به مواردنه گانه مذکور در قرآن و روایات تعلق می گیرد و گرفتن زکات از بقیه موارد مانند عسل نفی شده است . مذاهب مالکی و شافعی از اهل سنت نیز معتقدند که روایت معتبر و همچنین اجماعی پیرامون اخذ زکات در عسل وجود ندارد. مذاهب حنفی وحنبلی با استناد به عمومات برخی آیات و روایات و قیاس عسل با برخی محصولات مانند گندم و جو قائل به وجوب زکات شدهاند. پژوهشگر معتقد است که با توجه به عدم وجود دلیل معتبر در منابع و مصادر اسلامی برای وجوب زکات در عسل ، زکات در این فرآورده واجب نیست .

کلیدواژه ها:

زکات ، زنبور ، عسل ، نصاب ، فقه ، مذاهب اسلامی .