طراحی الگوی رابطه بین سرمایه اجتماعی و انتقال دانش با توجه به نقش واسطه ای یادگیری سازمانی در کارمندان ادارات ورزش و جوانان استان کرمانشاه

مقدمه:در سال های اخیر مدیریت دانش به یک موضوع مهم در محافل علمی و نیز حوزه های کاربردی تبدیل شده است. جوامع علمی و تجاری هر دو بر این باورند که سازمان ها باقدرت دانش می توانند برتری های بلندمدت خود را در عرصه های رقابتی حفظ نمایند (باس ، ۲۰۱۵). در این راستا و با توجه به اهمیت انتقال و به اشتراک گذاری دانش، لازم است این فرایند به صورت ویژه ای از سوی مدیران سازمان های ورزشی موردتوجه قرار گیرد. اگرچه مزایای انتقال دانش در حوزه های بسیاری مستند شده است، اثر انتقال دانش به طور قابل توجهی بین سازمان ها متفاوت است. تنوع این اثر را می توان با درنظرگرفتن سازوکارهای انتقال دانش توضیح داد (گارسیا و همکاران، ۲۰۱۵). انتقال دانش، به رضایت گروه یا افرادی که برای دستیابی به نفعی مشترک دانش را به اشتراک می-گذارند، نیاز دارد. بدون به اشتراک گذاری دانش، انتقال آن به فردی دیگر غیرممکن است و این نشان می دهد انتقال دانش در سازمان ها انجام نمی گیرد، مگر کارمندان سطح بالایی از رفتارهای تعاونی و مشارکتی را از خود نشان دهند (کیم و همکاران، ۲۰۱۵). از طرفی انتقال دانش مستلزم برقراری ارتباطات اثربخش است و سرمایه اجتماعی، شکلی از سرمایه است که سبب تسهیل در برقراری ارتباطات اثربخش سازمانی و دسترسی به اطلاعات و منابع حیاتی به منظور ارتقاء عملکرد و استفاده مناسب از فرصت های محیطی می گردد. سرمایه اجتماعی از طریق مولفه هایی همچون اعتماد، مشارکت و همکاری در میان اعضاء سبب تسهیم دانش و ارتقاء یادگیری سازمانی شده و از این طریق ارتقاء و بهبود عملکرد نوآورانه را برای سازمان به همراه خواهد داشت. بااین حال لیو و همکاران (۲۰۱۸) در پژوهشی اظهار کردند که یادگیری سازمانی به عنوان یک متغیر میانجی بر رابطه بین سرمایه اجتماعی و انتقال دانش اثرگذار است. بااین حال میزان مداخله یادگیری سازمانی به عنوان یک مداخله میانجیگری در رابطه بین سرمایه اجتماعی و انتقال دانش در سازمان های تخصصی و خدمات محور همچون ادارات ورزش و جوانان در ابهام است. لذا این پژوهش در نظر دارد تا به طراحی الگوی رابطه بین سرمایه اجتماعی و انتقال دانش با توجه به نقش واسطه ای یادگیری سازمانی در کارمندان ادارات ورزش و جوانان استان کرمانشاه بپردازد.روش تحقیق:پژوهش حاضر از نوع توصیفی و همبستگی می باشد. روش انجام تحقیق حاضر بر مبنای هدف از نوع کاربردی به شکل میدانی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش را کارمندان ادارات ورزش و جوانان استان کرمانشاه تشکیل می دهند (۱۲۰=N). نمونه گیری به صورت تصادفی بود و بر اساس جدول مورگان ۹۲ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند.برای گردآوری داده‎ها در این پژوهش، از سه ابزار بهره گرفته شده است:الف پرسشنامه سرمایه اجتماعی: این پرسشنامه بر اساس پرسشنامه سرمایه اجتماعی سازمانی «ناهاپیت و گوشال» (۱۹۹۸) طراحی شده است. این پرسشنامه شامل ۱۰ سوال است که در مجموع به ۳ بعد سرمایه اجتماعی شناختی، رابطه‎ای و ساختاری می‎پردازد.ب پرسشنامه انتقال دانش مورر (۲۰۱۱): این پرسشنامه شامل ۲۲ گویه است که به بررسی میزان اجرای انتقال دانش در سازمان‎ها پرداخت.این پرسشنامه بر اساس مقیاس پنج ارزشی لیکرت است و هرندی و همکاران (۱۳۹۳) پایایی آن را ۰.۷۹ گزارش کردند.ج پرسشنامه یادگیری سازمانی نیفه (۲۰۰۱): این پرسشنامه شامل ۲۴ سئوال و مولفه مهارت های فردی، مدل های ذهنی، چشم انداز مشترک، یادگیری تیمی، تفکر سیستمی است این پرسشنامه بر اساس مقیاس پنج ارزشی لیکرت است و سلیمانی و همکاران (۱۳۹۳) پایایی آن را ۰.۸۴ گزارش کردند.این پرسشنامه ها، پرسشنامه های استاندارد است که بارها در تحقیقات مختلف مورداستفاده قرارگرفته و روایی آن به تائید رسیده است. روایی ابزار اندازه گیری به سه صورت روایی ظاهری، روایی محتوا و روایی سازه، مورد تائید قرار گرفت و پایایی آن ها نیز پس از مطالعه مقدماتی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید و تائید شد (۷۹/۰ ≤ α).به منظور تعیین روایی و پایایی ابزار تحقیق از روش های آماری آلفای کرونباخ و برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از شاخص های کجی و کشیدگی و به منظور بررسی روابط بین متغیرها از معادلات ساختاری استفاده شد. جهت انجام این آزمون ها از نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۴ و AMOS نسخه ۲۲ استفاده شد.یافته ها:ضریب رگرسیونی بدست آمده (β)(CR یا نسبت بحرانی) از روابط بین متغیر سرمایه اجتماعی و انتقال دانش معادل ۳۲/۵ می باشد که در صورتی که بین بازه ی ۹۶/۱ و ۹۶/۱- نباشد، در سطح ۹۵/۰ معنی دار می باشد و در صورتی که میزان t بیشتر از ۵۸/۲ باشد، در سطح ۹۹/۰ و میزان خطای ۰۱/۰ معنی دار می باشد؛ بنابراین می-توان گفت که در سطح اطمینان ۹۹/۰ تائید گردید. سرمایه اجتماعی بر انتقال دانش اثر دارد.ضریب رگرسیونی بدست آمده (β) از روابط بین متغیر سرمایه اجتماعی و یادگیری سازمانی معادل ۷۱/۴ می-باشد؛ بنابراین می توان گفت که در سطح اطمینان ۹۹/۰ تائید گردید؛ بنابراین سرمایه اجتماعی بر یادگیری سازمانی اثر دارد. ضریب رگرسیونی بدست آمده (β) از روابط بین متغیر یادگیری سازمانی و انتقال دانش معادل ۸۸/۴ می باشد؛ بنابراین می توان گفت که در سطح اطمینان ۹۹/۰ تائید گردید؛ بنابراین یادگیری سازمانی بر انتقال دانش اثر دارد. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که یادگیری سازمانی برای رابطه سرمایه اجتماعی و انتقال دانش، نقش تعدیل گری دارد و از نوع میانجی جزئی است.نتیجه گیری:توسعه سرمایه اجتماعی کارمندان با ایجاد زبان مشترک و دیدگاه های متفاوت در بین افراد باعث ایجاد بسترهای تعاملی در برخورد اثربخش با مسایل و موضوعات مختلف سازمان می شود. لذا سازمان های ورزشی و به ویژه ادارات ورزش و جوانان استان کرمانشاه می توانند از طریق گسترش سرمایه اجتماعی بر فرایندهای انتقال دانش و یادگیری سازمانی خود اثر سودمندی ایجاد کنند و درنتیجه عملکرد و بهره وری خود را ارتقاء دهد.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، انتقال دانش ، یادگیری سازمانی