بهینه سازی اجاقهای سنتی روستایی و عشایری ضرورتی برای سلامت جامعه محلی و زنان روستایی ، کاهش انتشار کربن و تغییر اقلیم و حفظ محیط زیست

از آغاز تاریخ بشریت برای پخت و پز از آتش باز و اجاقهای ابتدایی (سه سنگی ) استفاده شده است . برداشت هیزم از جنگل و قطع درختان و بوته ها به منظور جمع آوری هیزم یکی از عوامل تخریب جنگل در سراسر عرصه رویشی زاگرس و سایر نواحی جنگلی و مرتعی کشور است . جامعه عشایر و روستایی در بسیاری از نقاط ایران هنوز نیازهای آشپزی و خانگی آنها توسط انرژی زیست توده تامین می شود. این اجاقها در تبدیل انرژی حرارتی برای پخت و پز نسبتا ناکارآمد هستند. برای تامین انرژی هر خانواده در سال چند تن زیست توده (کود حیوانی - چوب و...) نیاز دارد. سوختن این مواد نیز با بیماریهای مزمن و حاد مانند برونشیت و ورم ریه همراه است . علاوه بر این ، جمع آوری این سوخت گاهی اوقات به طور متوسط می تواند چند ساعت در روز طول بکشد. اوقاتی که می توان صرف آموزش کودکان، تهیه صنایع دستی و تقویت معیشت شود. بهبود و اصلاح اجاقهای سنتی بر سلامت کودکان، کاهش هزینه ها، بهبود شرایط زیستی و همچنین برای کاهش روند جنگل زدایی اثرگذار خواهد بود. این تحقیق به بررسی تجربیات جهانی در خصوص اصلاح اجاقهای سنتی و نتایج آن پرداخته است و در نهایت به عنوان راه حل نمونه طرح اجاق ساده اصلاح شده را پیشنهاد می دهد. در جوامع عشایری و روستایی و در محیط های جنگلی و مرتعی کشور می توان با اجرای برنامه های اصلاحی ، آموزشی و ترویجی متناسب با هر منطقه بهسازی اجاقهای سنتی متداول را انجام داد. کاهش انتشار گازهای کربنی ، تغییر اقلیم و حفظ محیط زیست از پیامدهای این برنامه می باشد.

کلیدواژه ها:

جنگل ، سوخت ، پخت پز ، جنگل زدایی ، تغییرات اقلیمی .