بررسی آیین رسیدگی به خسارات دادرسی با تاکید بر رویه قضایی

یکی از مصادیق مسئولیت مدنی را می توان خسارات دادرسی قلمداد نمود که بیشتر در حوزه مسئولیت غیر قراردادی مورد بحثقرار می گیرد. نظر به اینکه خسارات مذکور از توابع دادرسی می باشد در قوانین آیین دادرسی مدنی موادی به آن اختصاص داده شدهاست. آیین رسیدگی به خسارات دادرسی با تاکید بر رویه قضایی که بر کسی پوشیده نیست چه آنکه رسیدگی به دعاوی در مراجعقضاوتی مستلزم صرف هزینه های مختلفی است که تا حدودی اصل مجانی بودن قضات در اسلام را تحت شعاع قرار داده که اینهزینه ها در قالب خسارات دادرسی قابل بحث است. با توجه به ماده ی ۵۱۵ ق. آ. د. م. خواهان حق دارد خسارات ناشی از دادرسیرا از جمله هزینه های دادرسی و حقالوکاله وکیل و هزینه هایی که جهت اثبات دعوا یا دفاع لازم میباشد را ضمن تقدیم دادخواستاصلی یا اثنای دادرسی یا به طور مستقل از خوانده مطالبه کند و همچنین این حق هم برای خوانده وجود دارد که در صورت غیرمحقبودن خواهان، خسارات را مطالبه نماید.تصویب ماده ۵۱۵ ق. آ. د. م. مسبول به سوابقی است که در این نوشتار با کاوش در مواضعتدریجی قانونگذار و رویه قضایی مورد بررسی قرار میگیرد. در بررسی رویه قضایی از آرای محاکم اعم از عالی و تالی، آرای وحدترویه و اصراری هیئت عمومی دیوان عالی کشور، نظریات مشورتی اداره کل امور حقوقی و تدوین قوانین قوه قضاییه و بالاخره نظریاتقضات که مجموعا به عنوان ارکان سازنده رویه قضایی کشور شناخته شده، این نتیجه به دست میآید که مطالبه خسارات دادرسیدر دادگاهی که دادخواست اصلی مطرح شده، مطرح میشود اما اگر بعد از صدور حکم قطعی باشد و به طور مستقل مطرح شود بایددر دادگاه محل اقامت خوانده مطرح شود.

کلیدواژه ها:

آیین رسیدگی ، خسارات دادرسی ، دادگاه و دادسرا ، رویه قضایی ، حق الوکاله