بررسی آثار دکترین حقوقی در نظام قضایی ایران راجع به الزامات تفهیم اتهام با تکیه بر اسناد بین المللی

تفهیم اتهام را یکی ازآثار اصل برائت و تضمینی اساسی برای عادلانه بودن دادرسی می داند که در حقوق کیفری ایران به صراحت ازآن سخن گفته شده است. تفهیم اتهام نقطه آغازین تحقیق و دفاع متهم است، در عین حالی که چارچوب و رویکرد تحقیق مقامقضایی را مشخص میکند، از جمله حقوق بنیادین دفاعی متهم نیز محسوب می گردد؛ از این جهت که دفاع متهم در برابر اتهام یااتهامات مطروحه یا منتسب به وی و عندالزوم انکار آن، در گروی آگاهی متهم از این اتهام یا اتهامات است. کیفیت دفاع متهم، بامیزان اطلاعات وآگاهی او از اتهام و دلایل آن تناسب دارد. وابستگی حق دفاع و حق اطلاع از اتهام، تا حدی است که وجود حقاطلاع، زمینه و مقدمه لازم و ضروری اعمال حق دفاع است. تفهیم اتهام براساس حقوق داخلی تابع اصول و قواعدی است که رعایتآنها در نهایت زمینه دادرسی عادلانه را به دنبال خواهد داشت. در این نوشتار، به بررسی الزامات تفهیم اتهام هم چون؛ لزوم عدمپیش داوری در مورد متهم، لزوم پرسش صریح از متهم، لزوم تفهیم ماهیت امر منتسبه، لزوم اطلاع دقیق از اتهام، لزوم حضور متهمدر تفهیم اتهام و لزوم تفهیم اتهام و آثاری که بر تفهیم اتهام جاری است از جمله؛ تغییر عنوان از مشتکی عنه به متهم، صدور قرارتامین، فراهم شدن زمینه تدارک دفاع و رعایت حقوق دفاعی متهم، تشکیل پرونده شخصیت و غیره پرداخته است.

کلیدواژه ها:

دکترین حقوقی ، نظام قضایی ایران ، اسناد بین المللی