سنجش پایداری تولید گندم آبی در روش کشت رایزبد و روش های کشت مرسوم

برای ایجاد امنیت غذایی و پایداری تولید گندم، در کنار منفعت اقتصادی، بهبود بهره وری مصرف انرژی و سازگاری با محیط زیست، حیاتی است. مطالعه حاضر بصورت آزمایش بنیان در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تیمار (کاشت با بذرکار رایزبد بر روی پشته های دائمی بلند و روش های مرسوم کاشت با خطی کار معمولی غلات و خطی کار فاقد جوی وپشته ساز) و چهار تکرار، در کشت و صنعت پارس آباد مغان استان اردبیل اجرا شد. نتایج نشان داد چرخه تولید گندم با روش کاشت جدید می تواند شاخص بهره وری انرژی را ۹ درصد و انتشار گازهای گلخانه ای را تا ۲۲۰ کیلوگرم دی اکسید کربن در هکتار کاهش دهد. در میان بخش های اثر بررسی شده در هر سه روش کاشت، بیش ترین سهم مربوط به انواع مسمومیت آب های آزاد، مسمومیت انسانی و مسمومیت آب های سطحی بود که ناشی از مصرف نهاده های کود و سم است. همچنین در روش کشت رایزبد، عملکرد بیولوژیک، شدت و بهره وری انرژی به طور معنی داری افزایش و اثرات زیست محیطی را کاهش داده است. در مجموع مقایسه شاخص های مرتبط با پایداری (اثرات زیست محیطی، بهره وری انرژی، شاخص برداشت، بهره وری مصرف آب و سودخالص) نشان داد که اولویت کارنده پایدار بترتیب متعلق به خطی کار رایزبد، خطی کار معمولی غلات و خطی کار فاقد جوی و پشته ساز است. با توجه به مفهوم جامع پایداری مفهوم پایداری و به منظور مقایسه کامل تر، پیشنهاد می شود در مطالعات آتی، ابعاد اجتماعی کارنده ها نیز مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کشت حفاظتی ، عملکرد بیولوژیک ، مسمومیت آبی ، بهره وری انرژی ، مصرف آب