سه «علیت» بر مبنای سه سیر فلسفی

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IPT-55-2_004

تاریخ نمایه سازی: 28 اسفند 1402

چکیده مقاله:

به نظر می­آید مهم­ترین مبحثی که متناسب با سه سیر فلسفه­ی صدرایی دچار تحول شده است مبحث علیت است که ابعاد و فروع بسیاری دارد و در زمینه­های مختلف با تحول­های یاد شده همراهی می­کند؛ ما در این مقاله پنج موضوع مقدماتی مبحث علیت را بر مبنای سه سیر فلسفی مورد بررسی قرار می­دهیم؛ به عنوان مثال در موضوع مفاد علیت، متناسب با نگاه غیر وجودی و ماهیت­محور، سه نحو بیان «هر موجودی، هر حادثی و هر ممکنی (به امکان ماهوی)» نیاز به علت دارد» قابل طرح است؛ حال آن­که بر مبنای سیر دوم مفاد اصل علیت به نحو «هر ممکنی (به امکان فقری) محتاج به علت است» مطرح است و متناسب با سیر سوم «هر شانی وابسته به ذی­شان است» قابل بیان می­باشد؛ در باقی موضوعات نیز چنین تناسب­هایی وجود دارد که در مقاله­ی حاضر به آن پرداخته­ایم. 

کلیدواژه ها:

علیت ، اصالت ماهیت ، اصالت وجود وحدت تشکیکی ، اصالت وجود وحدت شخصی ، سه سیر فلسفی

نویسندگان

علی بابایی

گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تبریز

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن سینا، حسین بن عبد الله، (۱۳۸۱)، الاشارات و التنبیهات، ...
  • الهی قمشه ای، مهدی، (۱۳۶۳)، حکمت الهی عام و خاص، ...
  • الهی قمشه ای، مهدی، حکمت الهی عام و خاص، صفحه: ...
  • بابایی, علی, موسوی, سید مختار. (۱۴۰۱). سه مرتبه حرکت بر ...
  • بابایی, علی. (۱۳۹۹). حق تعالی تنها جوهر هستی سیر تحول ...
  • بابایی، علی، موسوی سید مختار، (۱۴۰۰)، «مسئله «زمان» در سه ...
  • بیاضی، احمد بن حسن. (۱۳۶۸)، محقق یوسف عبدالرزاق. اشارات المرام ...
  • جوادی آملی، عبدالله، (۱۳۸۲)، رحیق مختوم، ج۸، قم: نشر اسراء ...
  • جوادی آملی، عبدالله، (۱۳۸۶)، رحیق مختوم، ج۷، قم: نشر اسراء ...
  • حسن زاده آملی، حسن، (۱۳۸۷)، شرح فارسی الاسفار الاربعه (حسن ...
  • حلی، حسن بن یوسف/ طوسی، نصیرالدین، محمد بن محمد، (۱۴۱۳)، ...
  • سبزواری، هادی بن مهدی، (۱۳۶۹)، شرح المنظومه (تعلیقات حسن زاده)، ...
  • سعادت مصطفوی, سیدحسن, بهشتی نژاد, سیدمیثم, علی زاده, بیوک. (۱۳۹۲). ...
  • سهروردی، یحیی بن حبش، (۱۳۷۲)، المشارع و المطارحات (مجموعه مصنفات ...
  • شمس، حسین، (۱۳۸۶)، قم – ایران: ب‍وس‍ت‍ان ک‍ت‍اب ق‍م (مرکز ...
  • طباطبایی، محمد حسین، (بی تا)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، ...
  • عبودیت، عبدالرسول، (۱۳۸۸)، در آمدی به نظام حکمت صدرایی، ج۱، ...
  • عبودیت، عبدالرسول، (۱۳۹۹)، حکمت صدرایی به روایت علامه طباطبایی: مبحث ...
  • عشاقی اصفهانی، حسین، (۱۳۸۲)، وعایه الحکمه فی شرح نهایه الحکمه، ...
  • مصباح، محمد تقی، (۱۳۶۶)، آموزش فلسفه، ج۲، تهران: سازمان تبلیغات ...
  • مصباح، محمد تقی، (۱۳۸۶)، شرح الهیات شفاء (شفا)، ج۱، قم: ...
  • مصلح، جواد، (۱۳۸۵)، ایضاح المقاصد فی حل معضلات کتاب الشواهد، ...
  • مطهری، مرتضی، (۱۳۷۶)، اصول فلسفه و روش رئالیسم (جلد سوم) ...
  • مظفر، محمد حسن. ( ۱۴۲۲)، دلائل الصدق لنهج الحق، قم: ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، (۱۳۶۰)، الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، (۱۳۶۶)، تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، (۱۳۶۸)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، (۱۳۸۰)، ترجمه مبدا و معاد (صدرالمتالهین ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، (۱۳۸۲)، شرح و تعلیقه صدر المتالهین ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، (۱۳۸۲)، شرح و تعلیقه صدر المتالهین ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، مصلح، جواد (۱۳۸۳)، ترجمه و تفسیر ...
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، نوری، علی بن جمشید (حاشیه)، (۱۳۶۳)، ...
  • میر داماد، محمد باقر بن محمد، (۱۳۸۱)، مصنفات میر داماد، ...
  • نمایش کامل مراجع