بررسی تغییرات شدت بارش های کوتاه مدت در نیم قرن اخیر در شرایط کمبود داده (مطالعه موردی: شهر رشت)
محل انتشار: فصلنامه حفاظت منابع آب و خاک، دوره: 12، شماره: 4
سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 140
فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_WSRCJ-12-4_001
تاریخ نمایه سازی: 4 مهر 1402
چکیده مقاله:
زمینه و هدف: با افزایش تولید گاز های گلخانه ای در پی صنعتی شدن کشورهای دنیا، شاهد رخداد گرمایش جهانی هستیم که در سال های اخیر باعث تغییرات اقلیمی در سراسر کره زمین شده است. از اثرات این پدیده می توان تغییر در رفتار فراسنجهای آب و هوایی مثل دما و بارش را برشمرد. اثرات پدیده تغییرات اقلیمی بر روی بارش منجر به تغییر شدت بارش و در نهایت تغییر منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) بارش برای مناطق مختلف جهان و کشور شده است. از این رو بروزرسانی منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) به دلیل اهمیت آنها در طراحی سازههای هیدرولیکی مورد استفاده در مدیریت سیلاب شهری امری ضروری است. یکی از مشکلات تولید منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) عدم دسترسی به دادههای بارش با تداومهای مختلف است. هدف از این پژوهش استفاده از روش فرکتال برای بدست آوردن بارش با تداوم های مختلف و سپس ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر روی شدت بارش در شهر رشت میباشد.روش پژوهش: در این پژوهش ابتدا صحت روش فرکتال برای تولید منحنیهای شدت-مدت-فراوانی ارزیابی شد. سپس با استفاده از نظریه فرکتال منحنیهای شدت-مدت-فراوانی تولید شدهاند و با تعیین جهش متاثر از تغییر اقلیم توسط نرم افزار TREND بر روی شدت بارش، دو دوره پیش و پس از تغیییرات اقلیمی ارزیابی و مقایسه شده است.یافتهها: در این پژوهش صحت سنجی روش فرکتال نشان داد که تولید منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) برای شهر رشت با استفاده از روش فرکتال در مقایسه با تولید منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) با استفاده از دادههای مشاهداتی دارای اختلاف حدود سه درصدی میباشد. بنابراین برای تولید منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) برای سالهایی که دادههای بارش با تداوم زیر سه ساعت در دسترس نبود، از این روش استفاده شد. ارزیابی منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) با نرم افزار TREND بر روی شدت بارش برای تداومهای مختلف نشان داد که در سال ۲۰۰۳ جهش شدت بارش به سمت شدیدتر شدن تحت اثر تغییرات اقلیمی رخ داده است. به عنوان نمونه برای مدت زمان ۱۰ دقیقهای با دوره بازگشت ۱۰۰ سال پیش از اثر تغییر اقلیم شدت بارش ۱۵۸ (میلیمتر بر ساعت) و پس از اثر تغییر اقلیم شدت بارش ۲۲۵ (میلیمتر بر ساعت) شده است. همچنین نتایج نشان داد که دوره بازگشتهای کوتاه تغییر بیشتری نسبت به دوره بازگشتهای بزرگ داشته است یعنی دوره بازگشت ۲ ساله حدود ۷۰ درصد افزایش و در دوره بازگشت ۱۰۰ ساله حدود ۴۰ درصد افزایش مشاهده می شود.نتایج: در این پژوهش با ارزیابی روش فرکتال مشخص گردید که در صورت عدم دسترسی به دادههای بارش با تداومهای مختلف، روش فرکتال برای تولید تداومهای مختلف بارش و تولید منحنیهای شدت-مدت-فراوانی(IDF) با دقت قابل قبول، یک روش مناسب میباشد. همچنین نتایج نشان داد جهش منحنیهای شدت-مدت-فراوانی تحت اثر تغییر اقلیم در سال ۲۰۰۳ رخ داده است و در دوره تغییر اقلیم نسبت به دوره پیش از تغییر اقلیم شدت بارش به سمت شدیدتر شدن بارش حرکت داشته است و این رخداد در دوره بازگشتهای کوتاه مدت افزایش بیشتری را نشان می دهد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مهدی ترابی
دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین. ایران.
علیرضا شکوهی
استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، ، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :