بررسی رابطه ضریب رواناب و شدت بارش در اراضی مرتعی (مطالعه موردی: سنگانه کلات)

ضریب جریان حوضه تابع پارامترهای مختلفی چون خصوصیات هندسی حوضه، خصوصیات خاک های حوضه، پوشش گیاهی، زمین شناسی، بار رسوب و عوامل انسانی است که هر کدام از این عوامل می توانند بر میزان حجم رواناب خروجی از نقطه پایاب حوضه تاثیر بگذارند. با این حال بارندگی عمده ترین عاملی است که بر روی رواناب موثر است. ضریب رواناب در حوضه های بزرگ با استفاده از اطلاعات بارندگی و اطلاعات جریان ثبت شده توسط ایستگاه های هیدرومتری تعیین می شود. در حوضه های کوچک به دلیل فقدان ایستگاه هیدرومتری برآورد ضریب رواناب و حجم جریان ناشی از بارندگی ها با مشکل مواجه است. در این تحقیق وقایع بارش و رواناب در حوزه آبخیز سنگانه کلات (زیر حوزه های مورد مطالعه کوچک و دارای مساحتی در حد یک هکتار و مساحت کل حوزه نیز حدود هفت هکتار می باشد) مورد اندازه گیری قرار گرفته است. بارش توسط یک دستگاه باران نگار و رواناب با استفاده از تعداد پنج دستگاه لیمنوگراف که چهار مورد از آنها در خروجی زیر حوزه ها و یک مورد در خروجی حوزه اصلی نصب شده است، ثبت گردیده است. شدت بارندگی یکی از عواملی است که در ایجاد رواناب موثر می باشد. از این رو، در این تحقیق ضریب رواناب در شدت های مختلف بارندگی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که با افزایش شدت بارندگی حجم رواناب تولید شده افزایش پیدا کرده است. منحنی های رابطه حجم رواناب و مساحت حوزه برای شدت های مختلف بارش ارائه گردیده است که می تواند در برآورد حجم رواناب مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Pasture land ، rainfall intensity ، Sanganeh Kalaat ، runoff coefficient ، اراضی مرتعی ، شدت بارش ، سنگانه کلات ، ضریب رواناب