تاثیر شدت علایم اختلال نقص توجه و بیش فعالی کودکان بر بهزیستی روانشناختی و کیفیت زندگی مادران

زمینه و هدف: مشکلات و تنیدگی مزمن و پایدار ناشی از مراقبت کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)، می تواند اثرات قابل توجهی بر سلامت و زندگی والدین به ویژه مادران داشته باشد و آنها را در معرض خطر ابتلا به آسیب روانی قرار دهد. شواهد پژوهشی کمی در این اختلال به وضعیت والدین و ارتقای سلامت روانشناختی آنها پرداخته اند. بنابراین، هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی تاثیر شدت علایم ADHD کودکان بر بهزیستی روانشناختی و کیفیت زندگی مادران بود.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع علی-مقایسه ای است. تعداد ۸۹ مادر دارای کودکان ADHD با روش نمونه گیری هدفمند از مراکز درمانی مخصوص کودکان ADHD شهرستان تبریز و ۹۰ مادر دارای کودکان عادی از مناطق مشابه انتخاب شدند. بعد از اطمینان از تشخیص قطعی ADHD، رضایت آگاهانه، اطمینان از رازداری و توضیح نحوه پرکردن پرسشنامه ها، مادران به مقیاس بهزیستی روانشناختی (ریف، ۱۹۸۰)، پرسشنامه کیفیت زندگی (فرانس و پارو، ۱۹۹۲) و پرسشنامه غربالگری ADHD (کانرز، ۱۹۷۰) پاسخ دادند. داده های نهایی برای انجام تحلیل ها، وارد نرم افزار SPSS۲۴ شد.یافته ها: میانگین (و انحراف استاندارد) سنی مادران، ۳۳.۲۴ (۴/۱۵) در دامنه ۲۸ تا ۴۸ سال بودند. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بین دو گروه مادران در میزان بهزیستی روانشناختی و کیفیت زندگی تفاوت معنادر دیده شد (p< ۰.۰۵). به طوریکه در مادران کودکان ADHD کمتر از مادران کودکان عادی بود. همچنین نتایج تحلیل های رگرسیون نشان داد که شدت علایم ADHD کودکان، میزان بهزیستی روانشناختی (R(۲)= ۰.۳۲۵, p< ۰.۰۵) و کیفیت زندگی (R(۲)= ۰.۲۹۳, p< ۰.۰۵) مادران را پیش بینی می کند. به نحوی که هر چقدر شدت علایم ADHD بالا بود بهزیستی روانشناختی و کیفیت زندگی مادران نیز پایینتر بود. نتیجه گیری: این نتایج نشان دهنده بهزیستی روانشناختی و کیفیت زندگی پایین مادران کودکان ADHD است. از آنجا که مشکلات رفتاری کودکان ADHD زیاد است، والدین آنها تنیدگی بیشتری را نسبت به والدین کودکان عادی تجربه می کنند و آسیب شناسی بیشتری نشان می دهند. عدم توجه به این مسائل می تواند پیامدهای منفی متعددی را هم برای والدین و هم کودکان مبتلا به همراه داشته باشند. از این رو، توجه به مسائل روان شناختی چنین والدینی باید مدنظر قرار بگیرد.

کلیدواژه ها:

اختلال نقص توجه و بیش فعالی ، بهزیستی روانشناختی ، کیفیت زندگی ، مادران