پایش آفات صنوبر spp Populus در استان خراسان شمالی

نیاز سالانه کشور به تامین چوب برای خطوط تولیدی صنایع مرتبط با چوب و تولید کاغذ در حدود ۱۴ میلیون مترمکعب است. صنوبر از مهمترین درختان سریع الرشد در عرصه های جنگلی و نیز فضاهای سبز شهری به شمار میروند. استان خراسان شمالی با توجه به شرایط توپوگرافی و اقلیمی با وجود درهها و رودخانه دائمی و فصلی در اکثر نقاط آن مستعد رشد صنوبر است و حدود ۲۵۷ هکتار صنوبر را به خود اختصاص داده است. به منظور اجرای پروژه ملی پایش آفات و بیماری های درختان سریع الرشد صنوبر و بید در استان خراسان شمالی، بر اساس نوع پراکنش گونه های Populus در استان، تعداد ۵ ایستگاه نمونه برداری تعیین شدند. در هر ایستگاه نمونه برداری ها از ۱۰ درخت به صورت ماهیانه و بر اساس نوع و میزان آلودگی به آفات و بیماری ها در طی سال های ۱۴۰۱-۱۳۹۸ انجام گرفت. خسارت بر اساس درصد رتبه بندی شد و نمره خسارت با توجه به تعداد درختان آلوده و میانگین آلودگی هر درخت تعیین گردید. نتایج حاصل نشان داد برخی آفات در برخی مناطق شیوع بیشتری داشتند مانند سنک و برگخوار ها در ایستگاه کهنه کند، سوسک چوبخوارها در ایستگاه های رویین و اردغان. رابطه مستقیم بین زوال (خشکیدگی) درختان و میزان آلودگی به سوسک های چوب خوار دیده شد. چنانکه در ایستگاه هایی مانند اردغان و رویین که خسارت خشکیدگی بالاتر بود خسارت سوسک های چوبخوار نیز بیشترین مقدار را داشت. در ایستگاه کهنه کند در سال ۱۳۹۸ پروانه برگخوار تبریزی و در سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ سوسک برگخوار ملازوما طغیان داشتند. در سال ۱۳۹۹ در ایستگاه گریوان طغیان پروانه مینوز صنوبر مشاهده شد. اجرای این طرح منتج به بانک اطلاعاتی شامل فهرستی از آفات و تغییر جمعیت آنها، نقشه پراکنش آنها و سایر عوامل خسارت زا در رویشگاه های صنوبر استان خراسان شمالی گردید. پایش، ثبت مستمر و تفسیر اطلاعات فوق میتوانند در رسیدن به الگوی رفتاری آفات و پیش آگاهی احتمال طغیان آفت در آینده مفید واقع شوند.

کلیدواژه ها:

زراعت چوب ، عوامل خسارت زا ، پیش آگاهی.